Sızıntı sularında bazı mikro kirleticilerin tespiti ve modellenmesi

Çevre kirliliğinin nedenlerinden biriside mikrokirleticilerdir. Bu mikrokirleticiler ekosisteme karışarak toksik etki yaparak yıllarca doğada kalabilmektedir. Mikrokirleticilerin doğadaki dirençli yapılarından dolayı mutlaka bertarafı sağlanmalıdır. Düzenli depolama tesisi (DDT) sızıntı suyunda bulunan ağır metaller canlılar ve doğal yaşam için ciddi tehlike oluşturmaktadır. Sızıntı sularının kirlilik konsantrasyonu çevresel ve depolanan atık içeriği gibi faktörler ile değişebilmektedir. Evsel atıklarla birlikte düzenli depolama tesisine gelen atıkların bünyesinde ağır metal bulunabilmektedir. Bu çalışma kapsamında, Niğde ili katı atık düzenli depolama alanı sızıntı sularından 52 hafta boyunca numune toplanarak, içerisindeki kirletici parametrelerin, meteorolojik verilerin, ağır metallerin (As, Ni, Cr, Cu, Cd, Mn, Co, Pb, Zn, Fe) tespitini, polinomsal lineer regresyonu, trend analizini 'Trend Analysis for Windows, Delphi 7.0' programı kullanılarak, %95 güven seviyesinde çevre ve halk sağlığı açısından değerlendirilmesi yapılmıştır. İnorganik mikrokirletici olan ağır metallerin Matlab2023b programı ile çok katmanlı yapay sinir ağlarıyla tahmin modelleri geliştirilmiştir. Sızıntı suyunda bulunan ağır metaller 14 adet kirletici parametresi girdi olarak kullanılmış, 7 ile 20 sayısı arasında gizli nöron, çıktıda tek nöron hesaplanarak R2 0.98 ve üzerinde bir tahmin etme modeli oluşturulmuştur. Yapılan bu tez çalışmada sızıntı suyundaki tüm kirletici konsantrasyonlarının mevsimsel olarak farklılık gösterdiği görülmektedir. Analizler sonucu genç-orta yaş aralığında bulunan bu DDT alanı için literatür çalışmasına göre konsantrasyon değerlerin altında olduğu tespit edilmiştir.