T3 tüneli (Pehlivantaşı-Rize) güzergâhındaki kaya kütlelerinin kazılabilirlik açısından incelenmesi

Bu çalışmada, T3 Tüneli (Pehlivantaşı-Rize) güzergâhında bulunan kaya kütlelerinin kazılabilirlik karakteristikleri araştırılmıştır. Arazi, laboratuvar ve analiz çalışmaları olmak üzere yapılan çalışmalar sırasıyla üç aşamada gerçekleştirilmiştir. Süreksizliklerin mühendislik özelliklerini belirlemek için sondajlardan ve hat etüdü çalışmalarından yararlanılmış ve ISRM ölçütlerine göre tanımlanmıştır. Kayaç örneklerinin fiziksel ve mekanik özelliklerini belirlemek için laboratuvar deneyleri yapılmıştır. Elde edilen veriler kullanılarak GSI sistemine göre kaya kütleleri tanımlanmıştır. Son aşamada, Pettifer ve Fookes ile Tsiambaos ve Saroglou tarafından önerilen kazılabilirlik yöntemlerine göre kaya kütleleri sınıflandırılarak kazılabilirlik özellikleri saptanmıştır. Kaya kütlelerinin Pettifer ve Fookes'a göre zor kazılabilir ve kolay sökülebilir; Tsiambaos ve Saroglou'a göre ise kazılabilir ve sökülebilir özellikte olduğu saptanmıştır. Her iki sınıflamaya göre yapılan değerlendirmenin birbirleriyle uyumluluk sağladığı belirlenmiştir. Buna göre sökme işlemi için hidrolik kırıcı, kazma işlemi için ise kepçe kullanılması gerekmektedir. Ancak, tünellerde günlük kazı ilerleme hızının yüksek olması istenildiğinden sökme işleminin hidrolik kırıcı yerine kontrollü patlatma yapılarak yürütülmesi önerilmektedir.