Tabancalarda kullanılan arpacık, namlu kilidi, kasa ve irca mili yayının rijit cisim dinamiği ve sonlu elemanlar analizi ile incelenmesi

Tabancalar, sivil ve askeri alanlarda yaygın olarak kullanılmaktadır. Tabancaların tasarım aşamalarında gerçekleştirilen rijit cisim dinamik ve sonlu elemanlar yöntemi gibi sayısal analizler ile tabanca parçalarının davranışı ve dayanımı belirlenebilmektedir. Bu tez çalışmasında TİSAŞ PX9 GEN3 model tabancanın dinamik davranışları deneysel ve sayısal olarak incelenmiştir. Deneysel çalışmalar için tasarlanan yeni bir geri tepme-şahlanma deney sistemi ile tabancanın geri tepme ve şahlanma kuvvetleri ölçülmüştür. Sayısal çalışmalarda ise ilk olarak PX9 GEN3'ün parçalarından; arpacık, namlu kilidi, kasa ve irca mili yayının dinamik davranışları MSC Adams yazılımı kullanılarak incelenmiştir. Bu amaçla ilk olarak programda mermiye etki eden kuvvetler Vallier-Heydenreich denklemleri ile hesaplanmıştır. Rijit cisim analiz sonucunda kapağın zamana bağlı konum değişimi, namlu kilidinin açısal ivmesi, kasa-namlu arasındaki temas kuvveti ve yayların zamana bağlı kuvvet değişimleri elde edilmiştir. Sayısal çalışmaların ikinci kısmında ise MSC Adams yazılımı sonucunda parçalara zamana bağlı etki eden değişimler, sonlu elemanlar analizinde yükleme sınır şartı olarak kullanılmıştır. Sonlu elemanlar yöntemi ile yapılan analizler sonucunda ifade edilen parçaların gerilme dağılımları ve yorulma ömürleri belirlenmiştir.