Tahar-Güzelöz yörelerinde (Nevşehir) yüzeylenen diatomitlerin endüstriyel ham madde olarak kullanım alanları

Bu tez çalışmasında, Nevşehir ili, Tahar ve Güzelöz yörelerinde yüzeylenen ve volkanizmaya bağlı olarak oluşan geç Miyosen-Pliyosen yaşlı volkanosedimenter birimler içerisinde yer alan diyatomitlerin endüstriyel hammadde olarak kullanım alanları araştırılmıştır. Bu amaçla, inceleme alanında, biri Tahar yöresinde (TK), ikisi Güzelöz yöresinde (GÜ1 ve GÜ2) olmak üzere 3 adet stratigrafık kesit ölçülmüştür. Ölçülü kesitlerden derlenen örneklere; Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü, Ankara (MTA), Zemin Mekaniği ve Yapı Malzemeleri Kalite Kontrol Laboratuarı, Adana (ZEMKA), Aksaray Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Jeoloji Mühendisliği Anabilim Dalı, Jeokimyasal Analiz Laboratuarı, Aksaray (JAL), Aksaray Üniversitesi, Bilimsel ve Teknolojik Uygulama ve Araştırma Merkezi, Aksaray (ASUBTAM) ve Dokuz Eylül Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Jeoloji Mühendisliği Anabilim Dalı Laboratuarı'ında, İzmir, asitte ve suda çözünmeyen madde miktarı, ateş zaiyatı analizi (950 °C de), beyazlık, dane çapı dağılımı, gözenek boyutu, gözenek hacmi, hidrometre, kompaksiyon, özgül ağırlık ve toplam gözeneklilik (%), özgül yüzey alanı, palinolojik analiz, pH, süzme hızı, Taramalı elektron mikroskop (SEM), X-ışını kırınımı (XRD) ve X- ışını floresan spektrometresi (XRF) analizleri yaptırılmıştır. İnceleme alanında yer alan her üç lokasyondaki diatomitlerin asitte çözünmeyen madde miktarları; %74,20-84,20, suda çözünmeyen madde miktarları; %99,80, ateş zaiyatı değerleri (950 °C de); %8,18-22,82, beyazlık değerleri; %80,45-84,79, ortalama dane boyu değerleri; 0,7-209 µ , gözenek boyutları; 1,448 e-03A–5,888 e-04A, gözenek hacimleri; 1,148 e-02–8,515 e-02 cc/g, özgül ağırlık değerleri; 2,33–2,49 gr/cm3, toplam gözeneklilikleri; %57–60, kümülatif yüzey alanı değerleri; 4,047 e+01–5,160 e+01 m2/g, pH değerleri; 5-7 (asit ve nötr ortamı yansıttıkları), süzme hızı değerleri; 138–351 ml/dk, SiO2 içerikleri; %38,16–67,77 olarak belirlenmiştir. Örneklerin palinolojik materyal içermedikleri, genel olarak uzun, iri diatom cins ve türlerinden meydana geldikleri saptanmıştır. Analiz sonuçlarının değerlendirilmesi sonucunda, her üç lokasyonda yer alan diyatomitlerin yapı malzemesi, taşıyıcı, hafif aşındırıcı ve temizleyici, yalıtım maddesi olarak kullanıma uygun olmadıkları, Güzelöz-1 ve Tahar lokasyonlarında yer alan diyatomitlerin aynı zamanda dolgu maddesi olarak da kullanılamayacakları belirlenmiştir. Bunun yanında, inceleme alanındaki diyatomitler silikat imalatında ve SiO2 yönünden zenginleştirmeye tabi tutularak süzücülerde kullanıma uygundurlar. Ayrıca, Güzelöz-2 lokasyonunda yer alan diyatomitler lastik ve kağıt sanayinde dolgu maddesi olarak kullanılabilirler.