Tam bağımlı şizofreni tanısı almış hastalara bakım verenlerin bakım süreçleri ile ilgili yaşadıkları deneyimler: Nitel çalışma

GİRİŞ VE AMAÇ: Tam bağımlı şizofreni tanısı almış hasta, şizofreni hastalığının ileri seviyelerinde olup günlük yaşam aktivitelerini (yemek yeme, kişisel bakım, giyinme ve tuvalet gibi temel ihtiyaçlar) kendi yerine getiremeyen ve tamamen başkalarının yardımıyla yaşamını sürdürebilen kişiyi ifade eder. Bu çalışmada bu hastalara bakım veren ve yasal olarak vasisi olan kişilerin bakım sürecinde karşılaştıkları zorluklar, yaşadıkları deneyimler ve bu süreçteki duygusal, sosyal, psikolojik ve fiziksel etkilerin ayrıntılı bir şekilde incelenmesi, bakım verenlerin destek ihtiyaçlarını ve bu durumla nasıl başa çıktıklarını ortaya koyarak bakım verenlere daha iyi destek yolları geliştirilmesine katkıda bulunulması amaçlanmıştır. YÖNTEM: Bu araştırma, tanımlayıcı bir nitelikte ve niteliksel yöntemle yapılmıştır. Araştırma 01.01.2025 ile 01.04.2025 tarihleri arasında Sakarya Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları polikliniğine başvurmuş olan tam bağımlı şizofreni tanısı almış hastalara bakım veren yasal vasilerine ulaşılmıştır. Veriler, sosyo-demografik verileri içeren anket formu ve açık uçlu soruların yer aldığı yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak ve görüşmelerde ses kaydı alınarak toplanmıştır. Alınan ses kayıtları bire bir metne dönüştürülmüştür. Elde edilen veriler; temalar ve alt temalar şeklinde gruplandırılmıştır. BULGULAR: Görüşmeler sonucunda beş ana tema ve alt temalar belirlenmiştir. Katılımcılar, bakım sürecinde fiziksel ve psikolojik yük yaşadıklarını, sosyal desteğe ihtiyaç duyduklarını ve toplumun damgalayıcı tutumlarıyla karşılaştıklarını ifade etmişlerdir. SONUÇ: Bakım sürecinde karşılaşılan psikolojik ve sosyal zorlukları azaltmak için bakımverenlere yönelik danışmanlık hizmetleri sunulmalıdır. TRSM kapasiteleri artırılmalı ve bakım verenlere yönelik destek programları oluşturulmalıdır. Şizofreni hastalığına yönelik toplumsal farkındalık artırılmalı, damgalanma ve ayrımcılığın önüne geçmek için eğitimler düzenlenmelidir. Anahtar Kelimeler: Bakım veren, deneyim, sosyal destek, şizofreni, tam bağımlı