Tam Gün Hizmet Veren Özel Eğitim Kurumlarında Eğitim Gören Özel Gereksinimli Çocuklarda Besin Tüketim Durumu, Besin Çeşitliliği ve Konstipasyon İlişkisinin İncelenmesi

Bu tez, farklı gelişen çocukların beslenme alışkanlıklarını, besin çeşitliliğini ve yeme davranışlarını değerlendirerek, bu faktörlerin konstipasyon üzerindeki etkilerini araştırmayı amaçlamaktadır. Araştırma, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin Lefkoşa şehrinde, 6-17 yaş aralığındaki 39 kişi olarak özel eğitim alan çocuklar üzerinde yürütülmüştür. Çocukların antropometrik ölçümleri yapılmış, iki günlük besin tüketim kayıtları alınarak Beslenme Bilgi Sistemleri (BEBİS) programında analiz edilmiştir. Ayrıca, konstipasyon durumu Bristol Kaka Skalası ile değerlendirilmiştir. Besin çeşitliliği, diyetlerinde yer alan besin gruplarının sayısını ve çeşitliliğini değerlendiren besin çeşitliliği skoru ile belirlenmiştir. Yeme davranışları ise, çocukların yemek yeme alışkanlıklarını, yeme sürecindeki tutumlarını ve aile etkileşimlerini ölçen çocukların yeme davranışı ölçeği ile değerlendirilmiştir. Bu ölçekler, çocukların yeme davranışlarındaki farklılıkları ve besin çeşitliliğinin beslenme durumu üzerindeki etkilerini incelemek amacıyla kullanılmıştır. Bu çalışmada, otizm spektrum bozukluğu (n=14), serebral palsi (n=4), Down sendromu (n=4) ve mental retardasyon (MR, n=17) tanısı konulmuş çocuklardan oluşmaktadır. Boy uzunluğu ve vücut ağırlığı persentil ile Z skorları arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. Ancak, MR grubundaki çocukların BKİ persentilleri ve Z skorları, otizm spektrum bozukluğu olan çocuklardan belirgin şekilde daha düşük olduğu saptanmıştır. Yeme davranışı ölçeğinde, otizmli çocuklar (toplam puan: 47.1, beceri: 18.8, izin: 10.1) MR grubuna (toplam puan: 41.3, beceri: 15.5, izin: 6.6) göre daha yüksek puanlar almıştır. Serebral palsili çocuklar ise en düşük toplam puanı (35.0) almıştır. Konstipasyon açısından, Bristol kaka skalası sonuçlarına göre 7 çocuk aşırı kabızlık (Tip 1) ve 22 çocuk hafif kabızlık (Tip 2) yaşamaktadır. Tip 2 sınıfında en fazla kişi otizm spektrum bozukluğu (9 kişi) ve MR (8 kişi) grubundadır. Besin değerleri ortalamalarında anlamlı bir fark bulunmamıştır. Bu bulgular, farklı gelişen çocukların beslenme alışkanlıklarının ve diyet çeşitliliğinin konstipasyon ve genel sağlık üzerindeki etkilerini vurgulamakta, dengeli ve çeşitli bir diyetin önemini ve uygun beslenme rehberliği gereksinimini ortaya koymaktadır. Anahtar Kelimeler: Farklı Gelişen Çocuklar, Konstipasyon, Besin Çeşitliliği, Yeme Davranışları, Antropometrik Ölçüm