Tanıma ve tenfiz davalarında kararı veren mahkemenin yetkisinin denetimi

Tanıma ve tenfiz şartları, her bir devlet hukukunda farklı şekilde ele alınmakla beraber, ?kararı veren yabancı mahkemenin yetkili olması? genel kabul gören bir tanıma ve tenfiz şartı olarak karşımıza çıkmaktadır. Yabancı mahkemenin yetkisinin denetimi konusunda çeşitli hukuk sistemlerinde farklı ölçütlerin benimsenmekle beraber, yabancı kararın tenfizinin talep edildiği mahkemenin (tenfiz mahkemesi) münhasır yetkili olması, hemen her hukuk sisteminde bir tenfiz engeli olarak yer almaktadır. Münhasır yetki, genel olarak, bir devletin belirli konulardaki uyuşmazlıkların sadece kendi mahkemelerinde çözülmesini kabul etmesini, bu konularda yabancı mahkemelerin yetkisini tanımamasını ifade etmektedir. Bunun sonucu olarak, devletler, kendi mahkemelerinin münhasır yetkili oldukları konularda yabancı devlet mahkemelerinden verilen kararlara kendi topraklarında etki tanımamaktadırlar. Tanıma ve tenfiz davalarında, münhasır yetki halleri dışında yabancı mahkemenin yetkisinin denetiminde hangi kuralların esas alınacağı konusunda farklı yöntemler mevcuttur. Bu yöntemlerin nihai amacı kararı veren mahkeme ile dava konusu ve taraflar arasında gerçek bir bağlantının var olup olmadığının denetlenmesidir. Dava konusu ve taraflar ile kararı veren mahkeme arasında gerçek bir bağlantının bulunmaması durumunda ?aşırı yetki? hali meydana gelmektedir.