Tanzimat dönemi askeri kıyafetlerin incelenmesi

Kostüm tarihinde koruyucu askeri kıyafetlerin özel bir yeri vardır. Askeri kıyafetlerin kökenleri tarihin derinliklerine inmektedir. Koruyucu "örtü" giysisi olarak tanımlanan askeri giysi, vücudu fiziksel saldırılardan korumak için kullanılır. Eski uygarlıkların birçoğunda askeri kıyafetlerin görünümünde benzerlik fark edilir, bu da Mısır, Asur, Yunan ve Roma askerlerinin benzer şekilde giyindiği ve silahlandığı anlamına gelir. Mısır, Babil ve Asur, Girit ve Miken, Antik Yunan ve Roma'dan başlayarak, Orta Çağ döneminin koruyucu giysi karakteristiğine ulaşan ve yavaş yavaş çağdaş koruyucu giysi görünümüne yaklaşan koruyucu askeri giysiler, yüzyıllar boyunca incelenmektedir. Bu çalışmada, Tanzimat döneminin başlangıcından Cumhuriyetin ilanına kadar olan sürede (1839-1923) askeri kıyafetlerin incelenmesi ve değişimlerin belgelenmesi amaçlanmıştır. Bu çalışma sayesinde hem kültürümüzün yaşatılması hem de bu alanda çalışmak isteyen tasarımcılara yol göstermesi açısından önemlidir. Araştırmada nitel analiz yöntemlerinden doküman analizi kullanılmıştır. Veri toplama sürecinde online kaynak taramasının yanında askeri müzeler ve kütüphanelerden yararlanılmıştır. İnceleme sürecinde Osmanlı padişahlarından II.Mahmut, Abdülmecid, Abdülaziz ve II.Abdülhamit'in dönemlerindeki ıslahat hareketleri kronolojik yapısına göre analiz edilmiştir. Sonuç olarak II. Mahmud, çok köklü bir kılık kıyafet reformu olan 1828 Nizamnamesi'nde padişahtan en alt rütbeli memura, askerden sivile kadar çalışanların kendi dairelerinde ve günlük hayatlarında giyecekleri kıyafetleri ve bunların önemli olduğunu belirtmiştir. Reformlar kısa sürede halk tabanında yaygın hale gelmiştir. Giyim alanında kapsamlı, kalıcı yenilikler ve uygulamalar Sultan Abdülmecit, Sultan Abdülaziz ve II. Abdülhamet döneminde de devam etmiş, padişahlar da giydikleri kıyafetlerle örnek teşkil ederek halk tarafından benimsenmelerine katkıda bulunmuşlardır.