Tanzimat'tan Meşrutiyet'e Bandırma

Araştırmada, Bandırma'nın hinterlant oluşu sürecinde, Tanzimat Dönemi'nden Meşrutiyet'e, yaklaşık 50 yıl tetkik edilmiştir. Buna göre Osmanlı Devleti'nin çağdaşlaşmasına yönelik çabaların ve Tanzimat programı uygulamasının, Bandırma Kazası'nı da içine aldığı ortaya çıkmıştır. Bandırma'nın Ermeni ve Rumları, belediye ve tüm devlet dairelerinde memur olarak görev alabilmişlerdir. Kadıları temsil eden Naiplerin beledî ve idari görevlerini, Bandırmalı Müdür ve Kaymakamlar üstlenmişlerdir. Devlet bu dönemde yabancı mallara karşı koruyucu vazifesi görmesi için yerli üretimi teşvik ettiğinden, Bandırma Kazası'nda bir ipek dokuma fabrikası açılmıştır. Ayrıca ipek böceği yetiştiriciliğinde kozanın kalitesini arttırmak için Pasteur usulü uygulanmış, ipekböcekçiliği Ziraat Müfettişi ve memurlar tarafından denetlenmiştir. Merkezi otoritenin arttırıldığı bu dönemde daha hızlı haberleşmek için Bandırma Kaza'sında Telgraf ve Posta İdaresi kurulmuştur. Osmanlı Devleti modern demiryolu ile tanışırken, demiryolunun Bandırma Kazası'na uzatılmasına yönelik uzun yıllar süren çabalar vardır. Bandırma Kazası'nda, eğitimde, camilerdeki klasik dini müfredat, yerini ibtidai ve rüşdiyelere bırakırken, Amerikan misyonerler kazada Protestanlığı yaymak için okul açmışlardır. Ayrıca Katolik Cizvit rahiplerinin, Bandırmalı Gregoryen ve Ortodokslara yönelik bazı faaliyetleri sonuç bulmuş, Katolikliğe geçen Doğu Hristiyanları için ayrı defter tanzim edilmiştir. Son olarak savaşlardanalınan yenilgiler neticesinde, Anadolu kazalarına olan göç akınına, Bandırma Kazası da uğramıştır. Öyleki bazı köylerde muhacirlerin sayısı yerlilerin sayısını geçmiş ve iskanlarda bazı tartışmalar yaşanmıştır. Bu olaylar silsilesinde Bandırma Kazası'nın tarihsel bir kesiti yansıtılmıştır.Anahtar Sözcükler: Bandırma, Osmanlı, Hinterlant, Liman, İpekböcekçiliği.