Tarihi Karaman Hatuniye Medresesi'nin deprem davranışının TBDY-2018'e göre incelenmesi

Tarihi yapılar, kültürel mirasımızın önemli bir parçasını oluşturmakta olup, bu yapıların korunması, restorasyonu ve güvenliği, günümüz mühendislik ve mimarlık disiplinlerinin karşılaştığı en önemli zorluklardan biridir. Özellikle deprem gibi doğal afetlerin tarihi yapılar üzerinde yaratacağı olumsuz etkiler, bu yapıların korunması konusunda ayrı bir önem taşımaktadır. Bu bağlamda, yapıların depreme karşı gösterdiği davranışların anlaşılması, mühendislik uygulamaları açısından büyük bir gereklilik arz etmektedir. Karaman il sınırlarında yer alan ve Selçuklu dönemine ait önemli bir yapı olan Hatuniye Medresesi hem mimari hem de tarihi açıdan büyük bir öneme sahiptir. Ancak, bu tür tarihi yapılar zaman içerisinde çeşitli deformasyonlara uğrayabilir ve özellikle deprem gibi dinamik yükler altında yapısal güvenlikleri tehdit altına girebilir. Bu nedenle, Hatuniye Medresesi'nin deprem davranışlarının detaylı bir şekilde incelenmesi ve yapısal güvenliğinin değerlendirilmesi hem koruma hem de restorasyon çalışmaları için kritik bir adım olacaktır. Bu tezde, Karaman Hatuniye Medresesi'nin deprem davranışlarının incelenmesi amacıyla, modern mühendislik yazılımlarından biri olan SAP2000 kullanılarak yapısal modelleme yapılacaktır. Yapılacak analizler, medresenin mevcut yapısal davranışını ortaya koyarak, depreme karşı taşıma kapasitesini ve olası zayıf noktalarını tespit etmeyi hedeflemektedir. Bu çalışmanın temel amacı, Hatuniye Medresesi'nin mevcut yapısal durumunu bilimsel bir bakış açısıyla değerlendirmek, deprem esnasında yapının nasıl bir davranış sergileyeceğini belirlemek ve olası riskleri en aza indirgemek için öneriler sunmaktır. Çalışma, üç ana bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde, tarihi yapıların korunması ve deprem mühendisliği ile ilgili genel bilgiler verilecektir. Ardından, Karaman Hatuniye Medresesi'nin tarihçesi ve yapısal özellikleri ele alınacaktır. İkinci bölümde, tarihi yapılar hakkında yapılan çalışmalara ait literatür kısmı yer almaktadır. Üçüncü bölümde, SAP2000 ile yapı modellemesi ve deprem analizine dair metodoloji detaylı bir şekilde açıklanacak ve taş ve harç malzemelerinin elastisite modülü ile basınç dayanımına ilişkin teorik bilgiler tablo halinde sunulacaktır. Son bölümde ise analiz sonuçları değerlendirilecek ve tarihi yapıların korunmasına yönelik stratejiler önerilecektir.