Tarihi ve kültürel miraslardaki aşınma: Aksaray Çanlı kilise örneği

Zengin tarihsel bir dokuya sahip olan ülkemizde, bu topraklarda yaşayan atalarımız tarafından bırakılmış çok sayıda tarihi ve kültürel eser bulunmaktadır. Roma, Doğu Roma (Bizans) ve son olarak da Osmanlı İmparatorluğuna uzun yıllar başkentlik yapan İstanbul'da, başta saraylar ve camiler olmak üzere çok sayıda tarihi eser bulunmaktadır. Geçmişten günümüze kadar gelen ve ayakta kalan tarihi eserlerin, gelecek nesillere taşınabilmesi için, bu eserlerin bakımları ve onarımları ve bu kapsamında deformasyon ölçmeleri önem arz etmektedir. Bu çalışmada; Aksaray'ın Akhisar Köyü sınırları içerisinde yer alan Çanlı Kilise'deki aşınmaların tespiti ve sebepleri araştırıldı. Yersel fotogrametrik yöntemle Çanlı Kilise'nin üç cephesinin üç farklı zamanda (2006, 2010 ve 2016) yapılan ölçmeler sonucunda üç boyutlu modelleri ve yüzey çizimleri elde edildi. Aynı ölçekteki bu çizimler çakıştırılarak Çanlı Kilisenin yüzeylerinde meydana gelen aşınmalar araştırıldı. Çanlı Kilisenin Kuzey yüzeyinde %7, Batı yüzeyinde %2 ve Güney yüzeyinde ise %11 aşınma tespit edilmiştir. Ölçülerin yapıldığı dönem içindeki meteorolojik veriler incelenerek bu aşınmaların sebepleri araştırılmış ve fırtınanın aşınmaya etkisinin daha fazla olduğu sonucuna varılmıştır.