Tarihi yapılarda yangın faktörü ve müdahale yöntem önerileri: Eskişehir-Odunpazarı örneği

Ülkemizin kalkınmasıyla beraber yapı işlerinde de önemli değişiklikler yaşanmıştır. Bu değişimlerin en önemlilerinden biri yapı güvenliğinin sağlanmasıdır. Yapı güvenliği içerisinde yangın konusu önemli bir yer tutmakla birlikte yangına karşı alınacak tedbirlere ilişkin bazı yönetmelikler çıkarılmıştır. Bu yönetmelikler yangına karşı pasif ve aktif yangın güvenlik önlemlerini içermektedir. Ancak bu yönetmelikler yeni yapılan binalar için daha rahat uygulanırken tarihi binalarda uygulanması daha zor olmaktadır. Tarihi yapıların kültürel miras özelliği taşıması ve yangına karşı daha hassas olmasından dolayı korunması gereken öncelikli yapılar arasındadır. Bundan dolayı tarihi yapılarda planlanması gereken yangın güvenlik önlemleri büyük önem taşımaktadır. Tarihi yapılar, bir toplumun tarihine tanıklık eden, sosyal, ekonomik ve kültürel yapısını gösteren somut kültür varlıklarıdır. Tarihi yapıların fiziki özellikleri dönemin sosyal dokusu ile bütünleşir. Yapılarda kullanılan mimari, mühendislik uygulamaları ve malzemeler, binanın geleneksel sosyal yaşamının özelliklerine göre şekillenmektedir. Geçmiş ile gelecek arasında köprü kuran ve kültürel mirası koruyan tarihi yapıların fiziksel özelliklerini koruma altına almak tüm insanlığın birincil görevidir. Türkiye'de önemli bir kültürel, sosyal ve turistik potansiyele sahip Tarihi Eskişehir Odunpazarı Evleri bölgesinde yapılan çalışmada, yangın gören tarihi yapıların, kültürel mirasa tekrar kazandırılması için gerekli müdahale yöntemlerinin değerlendirilmesi ve bu tarihi yapıların yangın tehlikesi içeresine girmemesi için alınması gereken önlemler araştırılmıştır. Bu amaçla yapılan tez çalışmasında, öncelikle Eskişehir Odunpazarı ilçesinde yangın gören tarihi yapıların tespiti yapılmıştır. Tespit edilen 4 yapıdaki yangın nedenleri araştırılmış ve yangın raporlarının incelenmiştir. Bu raporlardan elde edilen bilgilere göre, yangın nedenlerine göre yangın sınıfları ve yangının verdiği hasarlar tespit edilmiştir. Son olarak, yangının tarihi yapılara verdiği zararları önlemek için alınabilecek önlemler belirlenerek, yangın sonrası tarihi yapılarda oluşan hasarlar için restorasyon müdahale yöntemleri değerlendirilmiştir. Bu tez çalışması ile Tarihi Eskişehir Odunpazarı dokusunun korunması ve yaşatılması için önemli katkılar sağlanması beklenmektedir. Ayrıca çalışma, bölgede yapılacak sosyal ve kültürel çalışmalar ve yenileme projeleri için rehber niteliği taşımaktadır