Tarım odaklı köy çatışmaları: Mardin-Mazıdağı-Arıköy örneği

Ülkemizde 2000'li yıllardan itibaren gittikçe tırmanan ve toplu ölümlere yol açan tarımsal alan hakimiyetine dayalı çatışmalar yaşanmaktadır. Bu çatışmaların, yapılan haber analizlerinde günümüze yaklaştıkça hem sayısal hem de hasarları açısından gittikçe arttığı, yılın bahar-yaz dönemlerinde ve Güneydoğu Anadolu Bölgesinde yoğunlaştığı tespit edilmiştir. Bölge, neolitik öncesi dönemde dahil önemli bir besin merkezi ve tarımın keşfinden beri de kesintisiz yerleşik yaşamın görüldüğü bir alan olması burayı önemli kılmıştır. Ayrıca Bölgedeki İran-Anadolu Uygarlıklarının kesişim noktası olması Osmanlı ve Safevi gibi merkezi devletlerin dahil hakimiyet adına feodal yerel güçlerle otorite bölüşümünün önünü açmış, bölgedeki problemlerin çözümünde feodal ve dini liderlerin etkisini kullanarak bu güçleri kurumsallaştırmıştır. Bu durum mülkiyetsiz işçi köylülüğü, feodal yönetim ve kültür anlayışının sürekliliğini sağlamıştır. Bölgedeki güçler, Burjuva Demokratik anlayışta inşa edilen değerler ve üniter devlet anlayışına sahip Türkiye Cumhuriyeti'nde dahil varlığını sürdürmeyi başarmıştır. Uygulanamayan toprak reformlarına rağmen, tarımdaki fiyat düşüklüğü ve bölgedeki Kürt milliyetçi çıkışlar Feodal güçlerin tasfiyesini önemli oranda sağlamıştır. Teknolojik yetersizlikten dolayı küçük arazilerde geçimlik tarımda hayatını ikame ettirebilen bölgedeki çiftçilik, uygulamaya konan GAP projesi ile ürün desenine göre ve doğrudan gelir desteklemesine gidilmiştir. Dönemin siyasetçileri tarafından ülkedeki neoliberal tarım politikalarının etkisi ile fiyat ve destekleme düşüklüğünden dolayı kentsel nüfusun karşısında gerileyen tarımsal üretimi arttırma projesi olarak GAP 1980'lerde hızlandırılmıştır. Bu çalışmada Türkiye'de Neoliberal politikaların, tarımsal üretim laboratuvarı olarak seçilen bölgedeki arazi çatışmalarının ve çözüm anlayışlarının ekonomi-politik dönüşümlerle bağlantısı araştırılacaktır. Bu amaçla son 21 yıldır benzer çatışmaların sürdüğü Arıköy adlı yerleşimde geçmişten günümüze yaşananları bölge bağlamında betimlemek ve yapılan literatür, gazete, mahkeme kayıtları ile olayların paralelliklerini ortaya çıkarmak hedeflenmiştir.