The relationship of efficiency and sustainability in agrofood: Soilless agriculture

Küresel nüfusun hızla arttığı ve gıda ihtiyacının karşılanamayacağı öngörüsü ile, ekolojik, sürdürülebilir ve verimli olduğu söylenen alternatif üretim yöntemleri çözüm olarak ön plana çıkmaktadır. Bu yöntemlerden biri üretiminde teknolojik gelişmelere yer vererek verimliliği arttırdığı savunulan ve sürdürülebilir özellikleri ön plana çıkarılan topraksız tarımdır. Aynı zamanda topraksız tarım su verimliliği, enerji tasarrufu, insan kontrollü olması ve hasat sürelerinin kısalmasını sağlaması gibi özellikleriyle de öne çıkmaktadır. Bu tezin odak noktası topraksız tarımın tercih edilme nedeni olarak gösterilen sürdürülebilirlik ve verimlilik kavramlarının anlaşılması ve bu iki kavram arasındaki ilişkinin çözümlenmesidir. Bu bağlamda Haraway'in görüşleri, özellikle de "cyborg"laşma kavramı çalışmanın çerçevesini oluşturacak ve oluşturulan tartışma alanında Haraway tarafından tasavvur edilen geleceğin topraksız tarım üzerinden mümkün olup olmadığı sorgulanacaktır. Bu doğrultuda netnografiden yararlanılarak kar topu yöntemiyle elde edilen Dünya genelinde on dört adet topraksız tarım yapan üretici ve üreticilere ekipman sağlayan şirketlerin internet siteleri incelenmiştir. Incelemeler sonucunda çıkarılan saha notlarından yararlanılarak kodlama yapılmış, daha sonrasında bu kodlamalardan elde edilen sayısal veriler analiz edilmiştir. Çalışmanın sonucunda, topraksız tarımın tercih edilme sebebinin öncelikle karlılık olduğu ve sürdürülebilirlik ile verimlilik arasındaki ilişkinin daha çok ekonomik bir perspektiften birbirine bağlandığı tespit edilmiştir. Bu noktada çözüm için geliştirilen yöntemler konuşulurken, problem olarak üretim sistemine odaklanıldığı ve dağıtım ve tüketim gibi diğer alanlardan özellikle uzaklaşılmak istendiği sonucuna varılmıştır. Aynı zamanda üretilen çözümle beraber değişen ya da derinleşen güç ilişkileri sorgulanmıştır. Tam da bu sebeplerle Haraway'in cyborg, eşit, adil ve sınıfsız dünyasından teknolojinin etkisiyle beraber uzaklaşıldığı ve mevcut ekonomik sistemin yarattığı eşitsizliklerin daha da derinleştiği sonucuna varılmıştır.