Tasarım aracılığıyla erken çocukluk döneminde ekolojik farkındalığın artırılması üzerine bir inceleme

İnsanın temel ihtiyaçlarından başlayarak tüm tüketimlerinin sonucu olarak yeryüzünde yarattığı olumsuz ekolojik etkiler, kısıtlı doğal kaynakların verimli kullanımını gerekli kılar. Küresel önem taşıyan bu ekolojik duruma önlem ve çözümler üretilmesi, tüm toplumların sorumluluğudur. Çeşitli çözüm önerilerini takip eden ülkemizde 2000'li yılların başında atık yönetimi konusunda yapılan çalışmalar hız kazanmış, beraberinde toplumsal farkındalığın arttırılması gerektiği saptanmıştır. Günümüzde bu sürecin bir getirisi olarak kamu ve eğitim kurumları, sürdürülebilir bir etki yaratmak amacıyla, çocukların bilinçlendirilmesi ile ilgili çalışmalara ağırlık vermektedirler. Özellikle erken çocukluk döneminde verilen çevre bilincinin önemi birçok araştırmaya konu olmuştur. Türkiye'de çeşitli yaş gruplarına yönelik eğitim-öğretim müfredatlarında bulunan konu ile ilgili programların yeterliliği tartışılmakta, içerikler geliştirilmeye devam edilmektedir. Bunun yanında, okul-dışı ortamlarda deneyimleyerek öğrenme fırsatlarının sunulması; anlamayı kolaylaştırması, bilginin kalıcılığının arttırılması ve istenen olumlu tutum değişikliğine destek olması nedeniyle tercih edilebilmektedir. Bu çalışmada, erken çocukluk dönemi çocuklarına yönelik ekolojik farkındalığı arttırmak için, konuya bütünsel bir bakış açısı getiren tasarım odaklı okul-dışı öğrenme programının hazırlanması konu alınmıştır. Çalışmanın temel amacı, bu kapsamda hazırlanacak bir uygulama programı için göz önünde bulundurulması gereken temel kriterlerin belirlenmesidir. Tasarım aracılığıyla ekolojik farkındalık kazandırma konusunda yapılacak eğitim programı, çalıştay, etkinlik, oyun ve oyuncak tasarımı gibi faaliyetleri destekleyecek bu kriterler ile ilgili alanlara katkıda bulunulması hedeflenmiştir. Çalışma sonunda belirlenen kriterler kullanılarak örnek bir uygulama programı hazırlanmıştır.