Taşkın zararları ve zarar görebilirlik analizi: Trabzon Değirmendere Sanayi Mahallesi örneği

Bu çalışmada, Doğu Karadeniz'deki Değirmendere Havzası'nın mansap tarafında yer alan Sanayi Mahallesi'nde taşkınların meydana gelmesi halinde meydana gelebilecek zararlar ve zarar görebilirlikle ilgili tahminler sunulmuştur. Çalışmanın asıl gayesi; çalışma alanında 100 yıl ve 500 yıl tekerrürlü taşkınların meydana gelmesi halinde bu taşkınlardan etkilenecek binalarda meydana gelebilecek fiziksel zararların tahmin edilmesi, ayrıca bu taşkınların zarar görebilirlik analiz ve tahminlerinin yapılmasıdır. Çalışmada ilk önce çalışma bölgesinin seçilme sebepleri açıklanarak bölge tanıtılmış ve Değirmendere Havzasına ait arazi kullanım haritası elde edilerek 100 yıl ve 500 yıl tekerrürlü taşkın debileri ile ilgili bilgiler sunulmuştur. Daha sonra, topoğrafya çalışmaları yapılarak çalışma alanının ayrıntılı haritaları elde edilmiştir. Bu kapsamda, çalışma alanının sayısal yükseklik haritaları hazırlanmış ve uydu verileri kullanılarak yerleşim alanları, yollar, binalar ve akarsular belirlenerek haritalara işlenmiştir. Belirlenen taşkın debilerinin oluşturacağı su yüzü profillerinin ve su derinlikleri, HEC?RAS adlı paket program kullanılarak hesaplanmıştır. Bu kapsamda, oluşturulan taşkın risk haritaları yardımıyla sahadaki olası taşkınlar neticesinde su altında kalabilecek binaların alanları ve ortalama su derinlikleri ve bunlar yardımıyla da binalarda ortaya çıkabilecek zararlar tahmin edilmiştir. Ayrıca bu tezde, taşkınlar sonucu oluşabilecek zararlarla ilgili olarak; arazi yapısı, Trabzon Limanı, çevresel ve jeolojik zarar görebilirlikle ilgili analizler de yapılmıştır.