Tavşan beynindeki prefrontal korteks, hippokampus, entorinal korteks, hipotalamus ve substantia nigra bölgeleri üzerine deneysel akut toluen toksisitesinin immunohistokimyasal ve biyokimyasal yöntemlerle araştırılması

Toluen endüstride oldukça yaygın olarak kullanılan ve sağlık üzerine olumsuz etkileri olan uçucu bir maddedir. Bu çalışmada yüksek dozda Toluen'in tavşan beyin korteksi üzerine akut dönemdeki histopatolojik ve biyokimyasal etkileri araştırıldı. On yedi adet New Zelland cinsi tavşan (Oryctolagus cuniculus) iki guruba bölündü. Grup 1 kontrol grubu (n=7) olarak kullanılırken Grup 2'ye (n=10) yüksek doz Toluen verildi (876 mg/kg/ip). Üç saatlik deneysel maruziyetin sonunda öldürülen hayvanlardan biyokimyasal analizler için kan örnekleri alındı. Histopatolojik analizler için de beyin doku örnekleri %10'luk nötral formaline alınıp parafine gömüldü ve (5 μm) kalınlığında kesitler alındı. H&E ve Kristal viyolet boyamaları ile Bax ve Kaspaz-3 immunhistokimyasal boyama yöntemleri kullanılarak histolojik incelemeler yapıldı. Ayrıca serum ve plazmalardan NGF, TNF alfa, Dopamine, GFAP, Na, K, GSH, MDA ve NO testleri yapılıp biyokimyasal hasarın düzeyi belirlendi. Toluen verilen tavşanlarda histopatolojik olarak prefrontal ve entorinal beyin kortexinde fokal vakuoler dejenerasyon (abseleşmeler), gliozis, perivasküler demiyelinizasyon, çok sayıda piknotik hücre ve nekroz alanları izlendi. Hipotalamus ve hippokampus alanlarında kan damarlarında aşırı genişlemeler, hücreler arasında kompenzasyonda dejenerasyon, dağılmış hücre sınırları ve amiloid plak oluşumu görülmektedir. Toluen grubunda Na, K ve, MDA, seviyelerinde önemli ölçüde artış, GSH ve NO seviyelerinde ise anlamlı derecede azalma izlendi. Çalışmamızda prefrontal korteks, hippokampus, hipotalamus, substantia nigra ve entorinal korteks bölgelerinin biyokimyasal değerlendirmesinde, beyinde TNF alfa seviyelerinin kontrol grubuna göre anlamlı ölçüde artmış olduğu saptandı. Substantia nigra bölgelerinden salgılanan dopamin, hippocampal nöronlardan gelişen NGF ve astrosit hücrelerinden salınan GFAP serum seviyelerinin Toluen grubunda kontrol grubuna göre anlamlı derecede azaldığı görüldü (p<0,05). Bunun yanında Toluen beyin korteksi hücre sitoplazmalarında şiddetli derecede (3+) Bax ve Kaspaz 3 immün reaktivitesinde önemli oranda artış meydana geldiği tespit edildi. Bu çalışma sonucunda yüksek doz Toluenin beyinin farklı bölgelerinde akut dönemde ciddi hasarlar oluşturabileceği gösterildi.