Tavşan deney modelinde subkonjonktival botulinum toksin-a uygulamasının kornea sinir pleksusları ve kornea stroma hücreleri üzerine etkisinin değerlendirilmesi

Amaç: Bu çalışmanın amacı, tavşan deney modelinde subkonjonktival botulinum toksin-A (BoNT-A) uygulamasının kornea sinir pleksusları ve kornea stroma hücreleri (fibroblast) üzerinde oluşturduğu histopatolojik ve moleküler düzeydeki değişiklikleri araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya altı yetişkin Yeni Zelanda beyaz tavşanı dahil edildi. Tavşanlar iki gruba ayrıldı: toksin grubu (n=6 göz) ve kontrol grubu (n=6 göz). Toksin grubuna subkonjunktival botulinum toksin-A enjeksiyonları yapılırken, kontrol grubuna serum fizyolojik enjeksiyonu uygulandı. İki hafta sonra her iki gruptan kornealar bütün olarak çıkarıldı. Histopatolojik ve protein izolasyonu incelemeleri, kornea sinir pleksuslarındaki sinir liflerinde ve kornea stroma hücrelerindeki değişiklikleri değerlendirmek amacıyla yapıldı. Bulgular: Histopatolojik analiz, toksin grubunda kornea sinir pleksuslarındaki sinir liflerinin kontrol grubuna kıyasla önemli değişiklikler olduğunu ortaya koydu. Kornea sinir pleksuslarında, sinir lifi yoğunluğunda azalma olduğunu işaret eden bulgular saptandı. Toksin (denek) ve kontrol grubundaki sinir hücre skoru istatistiki olarak anlamlı bulundu (p=0.016), ancak fibroblast skorunda anlamlı bir fark bulunmadı (p=0.63). Kontrol grubunun sinir hücre skoru için ortalama (mean), medyan değerleri sırasıyla 8923.0, 7477.0; toksin (denek) grubu için 4112.7, 3786.5; kontrol grubunun fibroblast skoru için ortalama (mean), medyan değerleri sırasıyla 5725.0, 5830.0; toksin (denek) grubu için 5381.7, 5045.0 olarak hesaplandı. Sonuç: Tavşan deney modelinde subkonjunktival botulinum toksin-A uygulaması, kornea sinir pleksuslarında histopatolojik değişikliklere yol açabileceği yönünde bulgular görüldü. Bu bulgular, BoNT-A uygulamasının kornea sinir pleksusları üzerine potansiyel etkileri olabileceğini düşündürmektedir. Bu histopatolojik değişikliklerin işlevsel sonuçları ve oftalmolojideki potansiyel klinik önemini açıklığa kavuşturmak için ileri çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar kelimeler: Botulinum toksin-A, korneal sinir pleksusları, korneal stromal hücreler, histopatolojik inceleme, tavşan deneysel modeli.