Tâvûs b. Keysân ve tefsir ilmindeki yeri

Tâbiûnun önde gelen şahsiyetlerinden ve İslâm düşünce tarihinde mühim bir yeri olan Tâvûs b. Keysân (ö. 106/725), Yemen'de dünyaya gelmiş büyük bir âlimdir. O, İslâmî ilimlerin birçok alanında eğitim almış, özellikle tefsir, hadis, fıkıh ve kıraat gibi disiplinlerde adından söz ettirmiş ve görüşlerine başvurulmuştur. Müfessir, Mekke ve Medine'ye seyahatler yapmak suretiyle pek çok sahâbenin ilim halkasına katılarak onlardan ders almıştır. O, özellikle Mekke'de, Abdullah b. Abbas'ın (r.a.) yanında uzun süre kalarak başta tefsir olmak üzere birçok alanda ondan ilim tahsil etmiştir. Bu nedenle rivâyetlerinin çoğu Abdullah b. Abbas'a (r.a.) dayanmaktadır. İlmî yönden çok yönlü yetişen ve tabiûn nezdinde tefsir alanında en bilgili kişi olarak tanınan Tâvûs'un kendine ait müstakil bir eseri bulunmamaktadır. Onun görüşleri daha çok Kütüb-i Sitte gibi hadis kitaplarından, tefsirlerden, yine ulûmü'l-Kur'ân ve tabakât eserlerinden öğrenilmektedir. Bu çalışmanın yapılmasının en önemli saiki Mekke Ekolü'nün önemli müfessirlerinden sayılan ve Abdullah b. Abbas'ın (r.a.) en önemli öğrencilerinden biri olan Tâvûs'un tefsire dair görüşlerini anlatan müstakil bir çalışmanın olmamasıdır. Bu meyanda araştırmanın amacı Hz. Peygamber'in (s.a.v.) eğitiminden geçen ve vahyin indiği dönemi bizzat gözlemleyen sahâbenin ve özellikle de İbn Abbas'ın (r.a.) ilmî mirasını koruyup bugüne aktarılmasına katkı sunan Tâvûs b. Keysân'ın tefsir metodolojisini inceleyerek, tefsir geleneğine olan etkisini ortaya koymaya çalışmaktır.