Tedarik zincir yönetiminin sistem dinamiği ve ajan bazlı yaklaşımla modellenerek karşılaştırılması

İnsanoğlunun ihtiyaçları ilk insandan bu zamana kadar geçen sürede farklılıklar ve gelişmeler göstermiştir. Her geçen gün ihtiyaçları artarak yaşamı daha da karmaşıklaşmıştır. Zaman geçtikçe bu farklılaşan ihtiyaçları karşılamak için firmaların rekabete girmeleri kaçınılmaz olmuştur.Firmalar rekabetin olduğu bu pazarda artık daha çok verimlilik üzerine odaklanmaya başlamışlardır. Bu odaklanma ise küreselleşme eğilimi açısından toplam verimlilik çalışmalarını arttırmıştır. Toplam verimlilik ancak, hammaddenin elde edilmesinden nihai tüketiciye ulaşmasına kadar ki geçen nakliye, imalat, stok, pazarlama, teslim, müşteri hizmetleri süreçlerinin etkin bir şekilde yürütülmesi ile sağlanabilir. Bunun için, gerekli olan malzeme ve bilgi akışının koordineli bir şekilde bağımsız firmalar arasında sağlandığı sistem Tedarik Zinciridir.Bu çalışmada öncelikle Tedarik Zinciri genel ve tarihsel olarak incelenmiştir. Daha sonraki bölümlerde Tedarik Zinciri ve Yönetimi, firmaların toplam verimliliğini etkilemesi açısından incelenmiş, Simülasyon Teknolojileri ve Paradigmaları hakkında genel bilgiler verilmiş, Sistem Düşüncesi ve Sistem Dinamiği yaklaşımı doğrultusunda; sistem, yapı, davranış, dinamiklik kavramları açıklanarak Sistem Dinamiği kapsamında modellenme ile ilgili bilgi verilmiştir. Daha sonra Ajan ve Ajan Bazlı Modellemeler konusunda bilgiler verilmiş ve örnek bir model uygulaması ile ajan bazlı modelleme detaylı olarak açıklanmıştır.Sonuçta, mevcut yöntemlerden farklı olarak Sistem Dinamiği ve Ajan Bazlı modelleme anlayışı çerçevesinde aynı problem için iki ayrı model oluşturulması çalışması yapılmış ve bu çalışmada Tedarik Zincir Yönetiminin dinamik sistem analizi ortaya konulmuştur.Uygulama bölümü, üç aşamadan teşkil edilmiştir. Birinci aşamada, her iki yaklaşımla modelin oluşturulması esas alınmıştır. Modellerin oluşturulmasından sonra, Tedarik Zincir Yönetimi çalışma sonuçları model üzerinde test edilmiştir. İkinci aşamada, gerçek hayatta Tedarik Zincir Yönetimi uygulayan işletmelerden veriler alınarak modelleme üzerinde uygulanmıştır. Veriler İskenderun Demir Çelik Fabrikaları AŞ. den alınmıştır. Modelin ortaya koyduğu sonuçlar ile gerçek hayattaki sonuçlar karşılaştırılarak anlamlı bir fark olup olmadığı incelenmiştir.Her iki modelinde doğru sonuçlar ürettiği görülmesi üzerine karşılaştırma aşamasına geçilmiştir. Bu aşamada her iki model ürettikleri sonuçlar, simulasyon teknolojileri, geliştirilebilme özellikleri ve geleceğe açılımları konusunda birbirleri ile karşılaştırılmıştır.Sonuç olarak, her iki modelinde birbirine çok yakın sonuçlar ürettiği görülmüştür. Her ikisi de Tedarik Zinciri Yöneticisinin karar destek noktalarına ilişkin farklı senaryoları incelemesi ve bu senaryoların ortaya koyduğu olası sonuçları göz önünde bulundurarak etkili kararlara ulaşmasına imkan sağlamaktadır.Ancak, Ajan Bazlı Modellemenin, model kurmada sağladığı kolaylığı, sadeliği, esnekliği, farklı yaklaşımları aynı modelede kullanabilme ve sürekli gelişime daha açık olması nedeniyle, TZY problemleri için daha uygun ve etkili olduğu değerlendirilmiştir.