Tedarik zinciri entegrasyonunun kolaylaştırıcı ve engelleyicileri: Çok uluslu bir firma üzerine nitel bir araştırma

Bu çalışmada, çok uluslu yapıya bağlı yerel bir üretim işletmesinin dış entegrasyonunun (tedarikçi ve müşteri) kolaylaştırıcı ve engelleyicilerinin neler olduğu incelenmektedir. Bu bağlamda tedarik zinciri entegrasyonunda öne çıkan iki önemli unsur olan bilgi ve ilişki unsurları tedarik zinciri katmanı olarak ele alınmıştır. Bilgi ve ilişki düzeyinde entegrasyonu ele alan bu çalışmada, çalışmanın amacına ulaşabilmek için araştırma deseni olarak temel nitel araştırma deseni tasarlanmıştır. Çalışmanın örnekleminin belirlenmesinde ise amaçlı örnekleme yaklaşımı benimsenmiştir. Bu kapsamda çok uluslu yapıya bağlı yerel bir üretim işletmesinin üç departmanı (satınalma, satış ve sevkiyat) tüm tedarik zinciri yapısını ortaya koyacağı düşünüldüğü için değerlendirmeye alınmıştır. Bu üç departmanın tedarikçi, müşteri ve lojistik hizmet sağlayıcılar ile e-posta yazışmalarının veri toplama aracı olarak ele alındığı çalışmada toplamda 7487 adet e-posta incelenmiştir. Ayrıca bu dokümanlara ek olarak firma içerisinde haftalık toplantılara gözlemci olarak katılım gösterilmiştir. Partnerler arasındaki ilişkisel ve bilgi entegrasyonunun kolaylaştırıcı ve engelleyicilerinin ortaya çıkarılabilmesi için çalışmada "Nicel ve Nitel İçerik Analizi" teknikleri kullanılmıştır. Verilerin analizi sonucunda dış entegrasyon bağlamında ilişki ve bilgi düzeyinde birçok unsur tanımlanmıştır. Tedarikçi ilişkisel entegrasyonu ile müşteri ilişkisel entegrasyonu arasında farklılıklar olmasına karşın; tedarikçi bilgi entegrasyonu ile müşteri bilgi entegrasyonu arasında ortak noktalar olduğu tespit edilmiştir. Firmanın tedarikçileri ile ilişkilerinin ve bilgiyi aktarımının oldukça teknik bir düzeyde ilerlediği görülmektedir. Fakat müşteri tarafında birlikte iş yapma, paylaşım, ortak hareket etme, temel, detaylı bilgiler dışında teslimata yönelik ek bilgilerin verilmesi geliştirilen ilişkinin daha esnek olduğunu göstermektedir. Bilgi entegrasyonunda ise hem tedarikçiler hem de müşterilerle yazışmalarda eksik ve yanlış bilgi vermenin öne çıkan engelleyiciler olduğu görülmektedir. Literatürde ilişkisel entegrasyon ile ilgili yapılan çalışmalarda çoğunlukla güven, bağlılık gibi bileşenlerin öne çıktığından söz edilebilir. Fakat bu çalışmada ilişkisel entegrasyonda geri bildirim, birlikte iş yapma, düzenleme gibi bileşenlere vurgu yapılmaktadır. Güven ve bağlılığın, bu bileşenlerin varlığı ile oluştuğu yani ilişkisel entegrasyonda bir girdi değil çıktı olarak ele alınması gerektiği düşünülmektedir. Bilgi entegrasyonu çalışmalarında da literatürde bilginin paylaşımı ve içeriğinin önemine vurgu yapan çalışmalardan hareketle bu tez çalışmasında da bilginin kalitesi ve içeriğinin hem tedarikçi hem de müşteri tarafında etkili ve önemli olduğu ispatlanmıştır. Son olarak tezin kuramsal çerçevesi için kullanılan ilişkisel görüş yaklaşımı bağlamında ilişkisel görüş mekanizmalarından ilişkiye özgü varlıklar ve tamamlayıcı kaynaklara katkı sağlayacak şekilde sonuçların ortaya çıktığı da görülmektedir.