Tedavi almış prematüre retinopatili hastalarda nörogelişimsel bulgular

Amaç: Prematüre retinopatisi (ROP) nedeni ile tedavi almış hastalarda, spontan regrese ROP öyküsü olan hastalarda ve ROP gelişimi gözlenmemiş prematüre kontrol grubu hastalarda Denver Gelişimsel Tarama Testi II (DGTT-II) ile nörogelişim durumunu analiz etmek; intravitreal bevacizumab (İVB) ve lazer fotokoagülasyon (LFK) prosedürlerinin nörogelişime olan etkilerini incelemek ve klinik bulgular ortaya çıkmadan önce nörogelişimsel değişiklik olup olmadığını belirleyebilmek. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Karadeniz Teknik Üniversitesi Göz Hastalıkları Anabilim Dalı Pediatrik Oftalmoloji Birimi'nde 2011-2022 yılları arasında yatan hasta konsültasyonu ya da ayaktan başvuruyla gelen ROP taraması yapılan ve çalışmamız esnasında 0-6 yaş aralığında olan prematüre hastalardan, beyin Manyetik Rezonans (MR) görüntülemeleri "normal" veya "prematürite ile uyumlu" olarak raporlanan ve herhangi bir patolojik bulgu belirtilmeyen, 5. dakika APGAR skoru en az 6 olan hastalar dahil edildi. Taramalar esnasında ROP tanısı almayan prematüre hastalar ise kontrol grubuna dahil edildi. Hastalar 3 gruba ayrıldı: ROP tanısıyla İVB veya LFK uygulanmış hastalar (Grup 1), spontan regrese ROP öyküsü olan hastalar (Grup 2) ve ROP gelişimi gözlenmeyen prematüre hastalar (Grup 3 = kontrol grubu). Dahil edilme kriterleri baz alınarak Grup 1'de 19 hasta, Grup 2'de 23 hasta ve Grup 3'te 24 hasta çalışmaya dahil edildi. Çalışmaya dahil olan tüm hastaların cinsiyeti, post-menstrüel hafta (PMH) olarak doğum haftası (DH), doğum ağırlığı (DA), sferik eküvalan (SE) değerleri, ROP evre ve zonu, uygulanan tedavi (İVB/LFK) ve uygulama haftası, baş çevresi, boy ve kilo değerleri, derin tendon refleks cevapları, anne ve babanın eğitim durumu, tam kan sayımı ve biyokimya tetkikleri, yenidoğan dönemindeki trombositopeni öyküsü, yenidoğan yoğun bakım (YDYB) servisi yatış süresi, mekanik ventilasyon (MV) öyküsü ve süresi, sepsis, Patent Duktus Arteriyozus (PDA), Bronkopulmoner Displazi (BPD), Nekrotizan Enterokolit (NEK), İntrakraniyal Hemoraji (İKH) öyküsü ve 5. dakika APGAR değerleri kaydedildi. Uyum sağlayabilen hastalarda Snellen eşelinde en iyi düzeltilmiş görme keskinliği (EİDGK) ve biyometrik ölçümler yapıldı. Nörogelişimin değerlendirilmesi DGTT-II ile yapıldı ve bu parametrelerin birbirleriyle ilişkisi istatistiksel olarak incelendi. Bulgular: Gruplar arasında DGTT-II sonucu, alt testlerin sonuç ortalamasıyla test esnasındaki yaş arasındaki fark, kaba motor (KM), ince motor (İM), il, kişisel sosyal (KS) alt test sonuçlarıyla test esnasındaki yaş arasındaki fark, anne ve baba eğitim düzeyi, MV ihtiyacı anlamlı farklılık göstermemiştir (p>0,05). Grup 1'de YDYB yatış süresi ve MV süresi Grup 2 ve Grup 3'ten anlamlı olarak daha yüksekti (p<0,05). Grup 3'te 5. dakika APGAR skoru Grup 1 ve Grup 2'den anlamlı olarak daha yüksekti (p<0,05). Grup 1'de sepsis, BPD ve NEK oranları Grup 2 ve Grup 3'ten anlamlı olarak daha yüksekti (p<0,05). Sonuç: Çalışmamızda ROP tanısıyla tedavi uygulanan, spontan regrese ROP öyküsü olan ve ROP gelişimi gözlenmeyen prematüre hasta gruplarının hiçbirisinde DGTT-II ve alt testlerin sonuçlarında gruplar arasında anlamlı farklılık saptanmamıştır. Çalışmadaki hasta popülasyonunun nörolojik açıdan daha hafif klinikli olan gruptan seçilmesi nedeniyle, ROP tanısı ve tedavisinin nörogelişim üzerine etkisinin minimal olduğu düşünülebilir. Bu alanda tutarlı sonuçlara ulaşmak için daha geniş bir grupta, çeşitli nörolojik etkilenimlere sahip hastalarla, çok merkezli daha fazla sayıda çalışmaya ihtiyaç vardır. Anahtar kelimeler: Prematüre retinopatisi, intravitreal bevacizumab, lazer fotokoagülasyon, Denver gelişimsel tarama testi