Tefsirde Hz. Ali

Hz. Ali`nin hayatı ve şahsiyeti çok önemlidir. Daha on yaşlarında iken İslamla müşerref oldu, hiçbir zaman putlara tapmadı. Peygamberimiz vahiy gelmeden önce Hz. Ali?nin bakımını üstlendi. Büyük Peygamber?in dizlerinde terbiye aldı. İslam?a daveti üzerine düşündükten sonra kabul etti ve ilk Müslümanlardan olmakla şereflendi. Resulullah?ın hicreti sırasında O?nun yatağında yatarak fedaisi oldu. Hz. Fatıma ile evlenerek âba ehlinden bir birey haline geldi. Hz. Osman?ın şehâdetinden sonra şûra heyeti başta olmak üzere Müslümanlar kendisine bey?ât ettiler. Hilafeti döneminde, münafıkların kışkırtmasıyla karışık bir siyasi ortam yaşandı. O ilk olarak ehl-i kıble ile savaşta nelere dikkat edilmesi gerektiğini göstermiş oldu. Nihâyet namazda iken Haricilerden İbn Mülcem?in saldırısı sonucunda şehadet mertebesine ulaştı. Küçüklüğünden itibaren vahyin atmosferi altında yaşadı. Bundan dolayı Kur?ân?ın inişi sırasında âyetleri ezberledi ve vahiy kâtipliği yaptı. Hangi âyetin nerde indiğini, kimin hakkında indiğini, nasih ve mensuhunu, mutlak ve mukayyetliğini v.s. Kur?ân ile ilgili tüm hususları biliyordu. O?nun da diğer büyük bazı sahabeler gibi mushafı vardı. Büyük bir müfessir olduğundan tefsîre yaklaşımı büyük önem arz etmektedir. Bazen âyetleri mota mot, bazen cümle, bazen de âyetten hükümleri istinbat ederek tefsîr etmiştir. Kur?ân?ı; Kur?ân, hadis, rey, filolojik, psikolojik ve tarihi verilerle yorumlama yöntemine başvurmuştur. Hz. Ali, tüm İslam mezheplerince mümtaz bir şahsiyet kabul edilmiş, daha sonra rey ekolune önderlik etmiştir. Anahtar Kelimeler: Kur'ân, Ali, Tefsîr, Âyet, Sebeb-i Nuzûl, Sıffîn, Cemel, Haricîler, Te'vîl, Ehl-i Beyt, Kıraât, Hurûf-u Mukattaa, Tevhid, Adalet, Nesh