Teknoloji yönetimi yeteneği ve strateji tipinin firma performansına etkisi: İmalat sektöründe bir inceleme

Örgütlerin üstün performans elde etme yönündeki hedefleri ve küresel boyutta yoğunlaşan rekabet ortamı, yöneticileri ve araştırmacıları performansa etki eden unsurları belirleme yönünde çalışmalara yoğunlaştırmaktadır. Örgütlerin rekabet avantajı elde etmelerindeki etkin yöntemlere odaklanan çalışmalar, hızla değişen çevre koşulları ile uyumlu örgütsel yetenekler ve stratejiler geliştirmenin önemine vurgu yapmaktadır. Rekabetin yönünü belirleyen ve işletme amaçlarının gerçekleştirilmesinde temel unsurlardan biri olan teknoloji, hızla gelişmekte ve değişmektedir. Son yıllarda akademik bir disiplin olarak gelişimini sürdüren teknoloji yönetimi alanı, örgütlerin teknoloji kaynağını sistematik bir şekilde yönetmelerine katkı sağlayacak süreçlerin ve çerçevelerin belirlenmesine odaklanmıştır. Teknolojinin yönetilmesi kapsamındaki süreçlerin örgütlerde bir sistem çerçevesinde gerçekleştirilmesi, kaynak tabanlı yaklaşım kapsamında gelişen dinamik yetenekler kuramı bağlamında dinamik bir yetenek olarak değerlendirilmektedir. Alan yazında yer alan sınırlı sayıdaki çalışmalarda teknoloji yönetiminin üstün firma performansına etkisini destekleyen bulguların yanında, tutarsız bulgulara da rastlanmaktadır. Bilim ve teknoloji geliştiği müddetçe gelişmesi kaçınılmaz olan iş ve örgütsel çevrede teknolojinin yönetilmesinin, örgütlerin başarısında giderek artan bir öneme sahip olacağı öngörülmektedir. Bununla birlikte, örgütlerin teknolojiye ilişkin faaliyetlerini amaçları doğrultusunda geliştirdikleri tutarlı stratejilerle birlikte değerlendirmesinin performansa anlamlı etkileri olacağı düşünülmektedir. Miles ve Snow'un (1978) tanımladığı strateji sınıflamasının çevreye uyum kapsamında geliştirilen stratejileri temel alması dolayısı ile teknoloji yönetimi yeteneği ile ilişkili olacağı düşüncesini ortaya çıkarmıştır. Bu bağlamda bu çalışmanın temel amacı teknoloji yönetimi yeteneğinin ve strateji tipinin firma performansı üzerindeki etkisini görgül bir çalışma ile incelemektir. Ülke ekonomisinin gelişmesinde önemli bir paya sahip olan imalat sektöründe gerçekleştirilen uygulamada veriler, Adana ve Mersin illerinde faaliyet gösteren 119 imalat firmasından oluşan bir örneklemden anket yöntemi ile toplanmıştır. Elde edilen verilere dayanan bulgular teknoloji yönetimi yeteneğinin firma performansı üzerinde anlamlı bir etkisi olduğunu göstermektedir. Teknoloji yönetimi yeteneği ile performans arasında orta düzeyde pozitif bir ilişkinin bulunması teknoloji yönetimi faaliyetlerinin gerçekleştirilme seviyesinin artması ile firma performansının da yükseleceğini ifade etmektedir. Miles ve Snow'un (1978) dört strateji tipi ile teknoloji yönetimi yeteneği arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Ayrıca, strateji tipine göre firma performansında da anlamlı bir farklılık gözlemlenmiştir. Çalışmada yer alan imalat firmalarında en çok rastlanan strateji tipinin tepkici stratejiler olması ve savunmacı stratejiler uygulayan firmalardan daha yüksek performans elde etmiş olmaları çalışmanın ilgi çekici bulgularındandır.