Telon red A2R boyarmaddesinin elektrooksidasyon yöntemi ile sulu çözeltilerden giderimi

Kentleşme ve sanayideki gelişmeler beraberinde deşarj edilen atıksularda da değişim ve kompleksleşmeyi getirmiştir. Artan kimyasal çeşitleri arıtımın zorlaşmasına neden olmaktadır. Arıtımını zor olan kimyasallar ve boyar maddeler genellikle eczacılık, gıda, deri, kozmetik ve tekstil sanayilerinden kaynaklanmaktadır. Boyar maddelerin en çok kullanıldığı sanayi tiplerinden biri de tekstil olmaktadır. Atıksular çevre ve insan sağlığı için alıcı ortamlara deşarjı öncesinde mutlaka uygun şekilde arıtılmalıdır. Özellikle yüksek renk, KOİ, BOİ gibi içeriklere sahip tekstil sanayi atıksuları suda estetik kaygı oluşturması, ışık geçirgenliğini azaltarak fotosentetik aktiviteleri düşürmesi, ekosisteme zarar vermesinin yanında insan ve çevre sağlığı için ciddi toksisite ve kanserojen etkiye sahip olabilmektedir. Yüksek kirliliğe sahip tekstil atıksuları gibi kirleticilerde geleneksel arıtım yöntemleri yetersiz kalmış bu da ileri arıtım yöntemlerine yönelimi oluşturmuştur. Hidroksil radikali oluşumuna dayanan ileri oksidasyon prosesleri her geçen gün daha da önem kazanmaktadır. CO2 ve H2O gibi son ürünlere veya kolay parçalabilir hale getirilen parçalanması zor ve toksik organik bileşiklerin giderimi ileri oksidasyon prosesleri ile gerçekleşebilmektedir. İleri oksidasyon proseslerinden elektrokimyasal oksidasyonun dezavantajları ise kirleticiler oluşturabilmesi ve pahalı olması olmaktadır. Bu çalışmada tekstil sanayisinde kullanılan Telon Red A2R isimli boyanın Bor Katkılı Elmas (BDD) elektrotu kullanılarak elektrokimyasal oksidasyonunda elde edilen sonuçlar Box-Behnken tasarımı ile yüzey yanıt metoduna(YYM) optimize edilmiştir. Çalışmada pH, elektroliz süresi ve akımın renk, TOK giderim verimlerine etkisi incelenmiştir. Oluşturulan modelde %96 renk giderim verimi için pH 4, akım 0.75 A ve süre 116 dk ve %77 TOK giderim verimi için optimum koşullar optimum koşullar pH 5, akım 1.25 A ve süre 57 dk olarak bulunmuştur. Kullanılan modelin deneye uyumu incelendiğinde öngörülen R2 renk giderimi için 0,7767 iken düzeltilmiş R2 0,9065, TOK giderimi için öngörülen R2 0,3250 ve düzeltilmiş R2 0,4728 olarak elde edilmiştir. Her ikisinde de fark 0.2'den az olduğundan mâkul bir uyum içinde olmaktadırlar. Sonuçlar göz önüne alındığında pH, akım yoğunluğu ve elektroliz süresindeki artışın beraberinde renk giderim verimi ve TOK giderim veriminde de artışı beraberinde getirdiği gözlemlenmiştir. Ancak TOK giderimi için yeterli minerilazasyon sağlanamadığından beklenen giderim verimleri elde edilememiştir. Bu nedenle daha uzun elektroliz süreleri ve daha yüksek elektrik akımlarına ihtiyaç duyulmaktadır.