Tenofovir disoproksil fumarat tedavisi alan kronik hepatit bhastalarında renal toksisitenin değerlendirilmesi

HBV enfeksiyonu küresel bir halk sağlığı sorunudur. Türkiye'deki HbsAg seroprevalansı %2 ile %7 arasında değişmektedir. Kronik HBV enfeksiyonununda klinik endikasyonları mevcut hastalara antiviral tedavi başlanır. Tenofovir HBV enfeksiyonu tedavisinde kullanılabilen bir asiklik nükleotid analoğudur. Tenofovir disoproksil fumaratın (TDF) kullanımı, böbrek fonksiyonları üzerinde bazı yan etkilerle ilişkilendirilmiştir. TDF'nin renal toksisite etkisinin gerçek yaşam verilerini değerlendirebilmek amacıyla planlanmış bu retrospektif çalışmanın sonuçları ile hastaların takiplerinin stratejisinin belirlenmesine katkıda bulunmayı amaçladık. Çalışmaya 128 hasta dahil edildi ve verileri retrospektif olarak incelendi. Bu hastalarda HBV DNA düzeylerinin seyri ve tedavisi kesilen veya değiştirilen hastalarda tedavi kesilmesinin veya değişikliğinin nedenleri değerlendirildi. Serum kreatinin düzeyleri, tahmini eGFR (CKD-EPI) düzeyleri, BUN düzeyleri, serum kalsiyum düzeyleri ve serum fosfor düzeylerinin zamana bağlı değişimlerinin incelenebilmesi için 128 hasta içerisinden 36 aylık takip süresini tamamlamış 58 hastadan oluşan ikinci bir kohort grubu oluşturuldu. Zamana bağlı değişkenlerin analizinde Repeated Measures ANOVA kullanıldı. 0,05'den küçük p değerleri istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. Başlangıç HBV DNA düzeyleri yüksek olan hasta gruplarında, HBV DNA negatifleşmesi daha az oranda izlendi ve bu hastalarda HBV DNA negatifleşmesi için geçen süre görece daha uzundu. Serum kreatinin ve hesaplanmış GFR (CKDEPI) düzeylerinde anlamlı düzeyde değişiklik izlenmedi (sırasıyla; p=0,20 ve p=0,07). 1. ayda ölçülen hesaplanmış GFR (CKD-EPI) düzeylerinde başlangıç düzeyleri ile karşılaştırıldığında anlamlı düzeyde azalma vardı (p=0,045). BUN düzeylerinde anlamlı düzeyde artış izlendi (p<0,01). Hipertansif hastalarda BUN düzeyindeki artış, olmayanlara göre anlamlı düzeyde yüksekti (p=0,020). Serum kalsiyum düzeylerinde anlamlı düzeyde değişiklik izlenmedi (p=0,40). Serum fosfor düzeylerinde anlamlı düzeyde azalma olduğu görüldü (p<0,01). TDF, HBV enfeksiyonu tedavisinde kullanılan genellikle güvenli ve iyi tolere edilen bir ajandır. Hastanemizde takip edilen hastaların gerçek yaşam verilerini gözden geçirme amacı ile sınırlı sayıda hasta ile yaptığımız bu retrospektif çalışmanın sonuçları TDF'nin HBV enfeksiyonu tedavisinde etkin bir ajan olduğunu desteklemekteydi. Bununla birlikte, TDF ile tedavi edilen HBV pozitif bireylerde kreatinin, GFR ve fosfor düzeylerinin periyodik olarak izlenmesi, KBH risk faktörleri ve hipofosfatemi riski yüksek olan bireylerde izlem aralıklarının daha kısa süreler ile yapılmasının olası yan etkilerin erken farkedilmesi açısından önemli olduğunu destekleyen sonuçlar sunmuştur. Anahtar Kelimeler: Kronik Hepatit B, Tenofovir, Böbrek Hasarı, Kreatinin, GFR, Glomeruler Filtrasyon Hızı, Kalsiyum, Fosfor