Ters omuz artroplastisinin orta dönem radyolojik ve fonksiyonel sonuçlarını etkileyen prognostik faktörler

Amaç: Ters omuz artroplastisi (TOA), rotator manşet artropatisinin (RMA) cerrahi tedavisinde kullanılmak üzere tasarlanmış olsa da gün geçtikçe endikasyonları genişlemektedir. Bizim çalışmamızın amacı, iki farklı biyomekaniğe sahip protez kullanılan olgularımıza dair orta dönem klinik ve radyolojik sonuçları değerlendirmek ve bu sonuçlar ile takip sürecinde kulanılabilecek prognostik değere sahip faktörleri tayin etmektir. Gereç ve Yöntemler: Çalışmamız, ortalama 71,9 yaş ve 33,5 ay takip süresi olan 65 hasta üzerinden yapıldı. Bu hastaların, 43'ü rotator manşet artropatisi, 14'ü akut kırık sonrası, 4'ü revizyon, 2'si instabilite, 2 hasta ise kırık sekeli zeminindedir. Tüm hastaların (n:65) klinik sonuçları, Neer kriterlerine göre mükemmel, tatmin edici ve yetersiz şeklinde gruplandırıldı. Preop muayene (aktif ve pasif EHA, ÖF, ABD, İR, DR), skorlama sistemleri (Constant, ASES, Q-DASH, VAS ve SF-12) ve postop çekilen direk grafiler üzerinden, çentikleşme derecesi, protez skapular boyun açısı (PSBA), peg glenoid kenar mesafesi (PGKM), akromiyon-tüberkül (AT) mesafesi, glenoid-tüberkül (GT) mesafesi, glenosferin glenoid üzerindeki konumu ve taşma miktarı, akut kırık zemininde TOA yapılan hasta grubunda opere olan humerusun uzunluk farkı ve tüberkül iyileşmesi, bu klinik sonuç grupları ile karşılaştırıldı. Bulgular: Hastalarımız, klinik sonuç sınıflamasına göre 15'i mükemmel, 35'i tatmin edici ve 15'i yetersiz olarak ayrıldı. Ölçülen PSBA değerleri ile klinik sonuç grupları arasında yetersiz, tatmin edici ve mükemmel gruplar arasında anlamlı farklılık tespit edildi (p=0,004; p<0,01). Bu gruplar arasında PSBA için bir cut-off değer arandı. PSBA<114° olan olgularda tatmin edici başarı oranı, yetersiz gruba göre 21,3 kat fazla olarak tespit edildi. Yetersiz sonuç ve mükemmel sonuç arasında cut-off değeri ise 105° olarak hesaplandı. PSBA <105° olan olgularda mükemmel başarı elde etme oranı, yetersiz gruba göre 11 kat fazla bulundu. Olguların (n:65) %26,2'sinde (n=17) inferior skapular çentikleme tespit edilmezken, %73,8'inde (n=48) tespit edildi. PSBA ve PGKM değerleri ile skapular çentikleşme sıklığı arasında hem tüm olgularda (n:65) hem de izole manşet artropatisi olan grupta (n:43) anlamlı ilişki olduğu görüldü (p=0,001; p<0,01). Kullanılan farklı biyomekanikteki protez arasında, çentikleşme sıklığında anlamlı fark olmadığı ancak dış rotasyon fonksiyonun lateralize sistem protez grubunda anlamlı daha yüksek olduğu saptandı (p=0,039; p<0,05). Sonuçlar: PSBA derecesi, TOA sonrası klinik gidiş için prognostik olup, skapular çentikleşme sıklığı ile korelasyon gösteren değerlere sahip bir parametre olarak 2 kullanılabilmektedir. Aynı zamanda RMA sonrası TOA'da ölçülen PSBA, PGKM ve taşma miktarı klinik gidişi olumsuz etkileyen skapular çentikleşmenin ön görülebilmesi için birer prediktif parametre olarak kullanılabilir. Ayrıca lateralize protez grubunda postop rotasyon sonuçlarının daha üstün olması hasta ve cerrah memnuniyetini arttıran bir başka çıkarımdır.