Testosteron bileşiğinin aspergıllus glaucus küfü ile blyotramsformasyonu

Doğal ürünler canlıların çoğalma ve gelişmesi için elzem olmayan bileşiklerdir. Bu bileşikler bulundukları canlılara bazı avantajlar sağladıkları ve daha çok diğer canlılara olan etkileri ile dikkat çeken kimyasal maddelerdir. Doğal ürünler genelde terpenoidler, alkaloidler, steroidler, poliketidler, fenilpropanoidler, özelleşmiş peptidtler, özelleşmiş karbonhidratlar ve yağ asitleri ile yağ asitlerinin türevleri olarak gruplandırılırlar. Enzimlerin subtratları olmayan yabancı olan maddelerde gerçekleştirdikleri kimyasal değişimler biyotransformasyonlar olarak adlandırılır. Biyotransformasyonlarda rol oynayan enzimler serbest, sabitlenmiş veya çeşitli biyolojik sistemlerin bünyesinde mevcut olarak etki gösterebilirler. Biyotransformasyonların gerçekleştirildiği biyolojik sistemlerin en çok kullanılanları küfler, mayalar ve bakteriler gibi mikrobiyal hücrelerdir. Küfler, mayalar ve bakteriler gibi mikroorganizmalar ile gerçekleştirilen mikrobiyal biyotransformasyonlar klasik kimyasal sentez yöntemlerine göre daha fazla avantajlar sağlamaktadır. Mikrobiyal biyotransformasyonların uygulanması için genelde çeşitli mikroorganizmalar serbest veya belirli bir yüzeye sabitlenmiş olarak kullanılabilir. Günümüzde küfler ile gerçekleştirilen steroid biyotransformasyonları küf enzimlerinin yüksek regio ve stereoseçicilikleri olmaları nedeni ile birçok önemli bileşiğin elde edilmesinde yaygın olarak uygulanmaktadır. Bu çalışmada testosteron (6) steroidinin Aspergillus glaucus MRC 200914 küflünde nasıl metabolize edildiğinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bahsedilen bu amaç doğrultusunda biyotransformasyon çalışmaları öncesinde Aspergillus glaucus küfüne ait stok kültürlerinden periyodik olarak taze alt kültürler hazırlandı. Daha sonra biyotransformasyon deneyi için besiyeri hazırlanıp erlenlere dağıtılarak otoklavda sterilizasyonu gerçekleştirildi. Erlenlere en taze alt kültürden steril şartlarda küfün nakli gerçekleştirildikten sonra bu erlenler 3 gün inkübasyona bırakıldı. İçerisinde yeterince küf gelişen bu erlenlere ise testosteron (6) steril şartlarda ilave edilip 5 gün daha inkübasyona devam edildi. İnkübasyon sonrasında besiyeri filtrasyona maruz bırakıldıktan sonra steroidler etil asetat ekstraksiyonu ile organik faza geçirildi. Etil asetat ekstraktlarının susuz Na2SO4 ile kurutulup evaporatörde uzaklaştırıldı. Elde edilen kalıntı içerisindeki steroidler ise kolon kromatografisi yöntemi ile ayrıldı. Biyotransformasyondan kaynaklanan steroidtlerin yapı tayinleri, erime noktaları tayini ve bazı spektroskopik yöntemler kullanılarak gerçekleştirildi. Yapı tayinleri neticesinde Aspergillus glaucus ile testosteron (6) biyotransformasyonunun 11α,17βdihidroksiandrost-4-en-3-on (13) ve 6β,17β-dihidroksiandrost-4-en-3-on (14) metabolitleri ile neticelendiği anlaşıldı.