Tevarih-i Şeyh Üveys adlı eserde İlhanlı Devleti ve sonrası

Geçmişte yaşanan olayların günümüze ışık tutması ve olayları değerlendirebilmek için tarihi anlatan eserlere ihtiyaç duyulmaktadır. Bizlerden önce yaşamış olan toplulukların yaşam biçimi, kültürü, devletlerin idari ve askeri durumları o dönemde kaleme alınmış eserlerden öğrenilmektedir. İlhanlılardan önce Îrân coğrafyasında tarih yazıcılığı alanında çalışmalar yapılmış olmasına rağmen bu konuda asıl gelişme onların döneminde olmuştur. Özellikle 13-14 yy arasında Yakın Doğu tarihi açısından Farsça kıymetli eserler kaleme alınmıştır. Eheri'de bu dönemde kaleme aldığı ve bizim bir bölümünü[Moğollar-İlhanlılar] çevirisini yaptığımız "Târîh-i Şeyh Üveys" adlı eseri ile bu gelişmeye katkı sunmuştur. Eserini İlhanlılar'dan sonra bölgede kurulan Celâyir Devleti'nin sultanı Şeyh Üveys'e ithaf etmiştir. Eheri, yazdığı bu eserle dikkatleri Sultan Şeyh Üveysile Deşt-i Kıpçâk ve çevresinde gelişen olaylara çekmiştir. Çevirisini yaptığımız bölümdeİlhanlılarda yaşanan saltanat mücadelesi ve zayıflamaya başladıkları dönemde topraklarında bulunan hanedanlar ve emirler arasındaki hâkimiyet mücadelesi işlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Celayir Devleti, Deşt-i Kıpçâk, Eheri, İlhanlılar, Şeyh Üveys