Thymus praecox Opiz subsp. caucasicus var. caucasicus bitkisinin antosiyanidinlerinin HPLC-UV ile aydınlatılması

Birçok meyve ve sebzede doğal olarak bulunan fenolik bileşikler, sahip oldukları antioksidan, antiviral ve antitümör gibi önemli biyolojik aktiviteleri nedeniyle ilgi çekmektedir. Fenolik bileşikler, fenolik asitler ve flavonoidler olmak üzere iki kısımda incelenmektedir. Antosiyanidinler, flavonoid grubunda yer alan renkli bileşiklerdir. Fenolik bileşikler, bitkiler tarafından ikincil metabolitler olarak sentezlenmektedir. Bir kekik türü olan Anzer çayı (Thymus praecox Opiz subsp. caucasicus var. caucasicus) Anzer balını oluşturan bitkilerdendir ve yerel halk tarafından şifa kaynağı olarak kullanılır. Renkli çiçeklere sahip olan bitkinin antosiyanidinlerinin HPLC-UV ile analizleri bu tez çalışmasında yapıldı. Antosiyanidinlerin HPLC-UV analizleri için öncelikle uygun metot geliştirildi. Anzer çayından antosiyanidinleri izole etmek için uygun ekstraksiyon yöntemi seçildi ve asit hidrolizi de dahil üç farklı yöntemle kullanıldı. Ayrıca kararsız bileşikler olan antosiyanidinlerin kararlılığı, pH 1?de, 1 mg.L-1 ve 10 mg.L-1 konsantrasyonlarda hazırlanan siyanidin standardı ve iki farklı anzer çayı ekstraktının, -18?C?de 50 gün boyunca zamana bağlı miktar değişimleri, HPLC-UV analizleri kullanılarak incelendi. Anzer çayı ekstraktlarında, siyanidin ve pelargonidin tespit edildi. Hidrolizli ile hidroliz edilmeyen ekstraktlar karşılaştırıldığında, hidrolizden önce 11 pik gözlenirken hidrolizin ardından pik sayısı siyanidin dahil 3?e düşmüştür. Hidrolizli ekstrakttaki siyanidin miktarı diğer iki pikin siyanidin eşdeğerine göre 2,28 ve 10,55 kat daha fazladır. Bu veriler ışığında bitkinin başlıca siyanidin glikozitlerince zengin bir antosiyanin içeriğine sahip olduğu sonucuna varıldı. Siyanidin standardının kararlılık testi sonuçlarına göre -18?C?de, pH 1?de 50 gün sonunda her analiz gününde ardışık olarak analiz edilen 1 mg.L-1 ve 10 mg.L-1 konsantrasyonlarda %60 ve % 90?a varan azalma gözlendi. 1mg.L-1 ve 10 mg.L-1 konsantrasyonlu sadece belirlenen günde analizi yapılan çözeltilerinde ise %20 civarında konsantrasyon kaybı gözlendi. Anzer çayının hidrolizli ve hidrolizsiz iki ekstraktının 50 gün sonundaki konsantrasyon kayıplarının benzer bir şekilde % 85 civarında olduğu gözlendi. Anahtar kelimeler: Antosiyanidin, Anzer çayı, HPLC-UV, siyanidinin kararlılığı.