Tip 2 Diyabetli Hastaların Öz-Bakım Gücünün Değerlendirilmesi

ÖZ: Bu araştırma; Tip 2 Diyabetli hastaların öz-bakım gücünün değerlendirilmesi amacıyla tanımlayıcı araştırma tasarımına uygun olarak yapılmıştır. Araştırmanın evrenini Aralık 2016-Mart 2017 tarihleri arasında Gazi Mağusa Devlet Hastanesi Diyabet Polikliniğine başvuran Diyabet hastaları oluşturmuştur. Araştırmaya katılmayı kabul eden ve araştırmaya dahil edilme kriterlerini karşılayan 210 hasta araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Araştırmada veriler “Hastaları Tanıtıcı Bilgi Formu” ve “Öz-bakım Gücü Ölçeği” kullanılarak toplanmıştır. Verilerin istatiksel analizinde Mann-Whitney U testi ve Kruskal Wallis H Testi testi kullanılmıştır. Araştırmaya katılan Tip 2 diyabet hastalarının % 50,5’i erkek, % 46,2’si 55-64 yaş ve üstü, % 79,5’ i evlidir. Hastaların % 42,4’ünün eğitim düzeyi lise ve üstü, % 39,0’u ev hanımı ve % 78,1’i eşi ile birlikte yaşamaktadırlar. Araştırmaya katılan Tip 2 diyabet hastalarının % 51,9’una diyabet tanısı konma süresi 1-5 yıl arasında olmakla birlikte, % 57,6’sına diyabet ile ilgili tedavi olarak diyet ve ilaç tedavisi birlikte önerilmiştir. Hastalarının % 56,7’ sine diyabet ile ilgili ilaç tedavisi olarak oral antidiyabetik ilaç önerilmiştir. Yine araştırmaya katılan Tip 2 diyabet hastalarının % 82,4’ü günlük ihtiyaçlarını tamamen kendisi karşılamakla birlikte, % 68,6’sı kendi kendine şeker ölçümü yaptığını belirtmişlerdir. Hastaların % 54,3’ü diyabet ile ilgili eğitim almışken, hastaların % 49,5’i aldıkları eğitimi hemşireden aldığını ifade etmiştir. Yapılan çalışmada Tip 2 Diyabet hastalarının Öz-Bakım Gücü Ölçeği toplam puan ortalamaları 123,54± 16,68 olarak bulunmuştur (min= 37, max=140). Hastaların öz-bakım gücünde farklılık yaratan faktörlerin “yaş” (P<.05), “cinsiyet” (P<.05), “eğitim durumu” (P<.05), “meslek” (P<.05), “diyabet tanısının konduğu süre” (P<.05), (Tablo:10), “diyabet ile ilgili önerilen ilaç” (P<.05), “kendi kendine kan şekeri ölçümü yapma durumu” (P<.05), “eğitim alma durumu” (P<.05), “önerilen tedavi şekli” (P<.05), “günlük kişisel ihtiyacı karşılama” (P<.05), olduğu saptanmıştır. Çalışma bulguları göz önüne alınarak, sağlık profesyonelleri tarafından, diyabetli hastaların bireysel özellikleri de göz önüne alınarak, özbakım davranışlarını geliştirmeye yönelik izlem ve eğitim programlarının yapılması önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Tip 2 Diyabet, Öz-bakım, Öz-bakım Gücü