Tiroidektomi yapılan hastalarda ameliyat sonrası görülen sesle ilgili semptomların yaşam kalitesine etkisi

AMAÇ:Bu araştırma tiroidektomi yapılan hastalarda ameliyat sonrası görülen sesle ilgili semptomların yaşam kalitesine etkisini belirlemek amacıyla tanımlayıcı olarak yapıldı. GEREÇ VE YÖNTEM: Araştırma Ekim 2024- Mart 2025 tarihleri arasında Sakarya Üniversitesi Eğitim Araştırma Hastanesi Genel Cerrahi Servisinde tiroidektomi ameliyatı geçirmiş olan 70 hasta ile yürütüldü. Araştırmada veri toplama aracı olarak "Ses Yolu Rahatsızlığı Ölçeği" (SYRÖ) ve "Sesle İlgili Yaşam Kalitesi Ölçeği (SİYKÖ) kullanıldı. BULGULAR: Çalışmaya katılan 70 hastanın demografik özelikleri incelendiğinde %81,4' ü kadın, %18,6'sı erkekti. Katılımcıların sesle ilgili yaşam kalitesi ölçeği (SİYKÖ) maddelerine verdikleri cevapları dağılımı incelendiğinde %98,6' sının sesi yüzünden sosyal ortamlara girmekten çekinmediği, %1,4' ünün sesi yüzünden sosyal ortamlara girmekten orta derecede etkilendiği belirlendi. Katılımcıların ses yolu rahatsızlığı ölçeği (SYRÖ) Belirti/His Şiddeti alt boyutu maddelerine verdikleri cevapların dağılımı incelendiğinde ise %65,7'sinin 2(hafif) puan, %27,3'ünün ağrıya 0 (hiç) puan verdiği, %5,7' sinin 4 puan (orta),%2,9'unun 1puan, %1,4'ünün 3 puan verdiği görüldü. Katılımcıların demografik ve klinik özelliklerinegöre ses yolu rahatsızlığı ölçeği (SYRÖ) toplam puanları yönünden yapılan karşılaştırmalarsonucunda; ses yolu rahatsızlığı ölçeği toplam puanları yönünden, evliler ile bekarlararasında, geliri giderden az olanlarla geliri gidere eşit ve fazla olanlar arasında, hipertansiyonuolanlarla olmayanlar arasında istatistiksel olarak önemli fark bulundu. Diğer demografik veklinik özelliklere göre önemli fark bulunmadı. Eğitim düzeyleri arasında fark bulunmasındandolayı yapılan ikili karşılaştırma testi sonucuna göre özellikle İlkokul eğitim düzeyi ile Liseve üzeri eğitim düzeyi arasında önemli fark olduğu tespit edildi. SONUÇ:Tiroidektomi sonrası hastaların büyük çoğunluğunda sesle ilgili yaşam kalitesininciddi şekilde etkilenmediği görülmüştür. Ancak, bazı hastalarda sesle ilgili rahatsızlıklarınorta düzeyde yaşandığı ve bu durumun özellikle evlilik durumu, gelir düzeyi, hipertansiyonvarlığı ve eğitim düzeyi gibi demografik ve klinik özelliklere göre farklılık gösterdiğibelirlenmiştir. Özellikle ilkokul mezunu bireylerde sesle ilgili rahatsızlık düzeyinin dahayüksek olduğu saptanmıştır. Bu doğrultuda, hemşirelerin tiroidektomi sonrası bakım sürecinde hastaların sesle ilişkili yakınmalarını erken dönemde değerlendirmesi, risk gruplarını belirlemesi ve uygun eğitim ile danışmanlık girişimlerini planlaması, hasta sonuçlarının iyileştirilmesinde kritik bir rol oynamaktadır. Anahtar Kelimeler: Ameliyat Sonrası Dönem, Semptom, Ses Kalitesi, Tiroidektomi, YaşamKalitesi