Tohum tipi kinoa (Chenopodium quinoa Willd.) hatlarının geliştirilmesi için seleksiyon çalışmaları

Bu çalışma 2017 yılında Iğdır Üniversitesi'ne bağlı Tarımsal Uygulama ve Araştırma Merkez Müdürlüğü deneme sahasında yürütülmüştür. Araştırmada önceki yıllarda seçilerek 3. kademeye getirilmiş 20 hat ve introdüksiyon yöntemi ile getirilen 10 standart çeşit toplamda ise 30 genotip kullanılmıştır. Deneme Augmented Deneme Desenine göre dört tekerrürlü olarak kurulmuş ve her bir blokta 10 tane standart çeşit (Moqu Arrochilla, Oro de Valle, Populasyon Çin, French Vanilla, Mint Vanilla, Cherry Vanilla, Read Head, Sandoval Mix, Titicaca, Rainbow) ve 5 tane hat ( 2 yıl boyunca en iyi gelişme gösteren tek bir bitkiden alınan tohumlar) olacak şekilde toplam 15 genotip yer almıştır. Hatlardan elde edilen sonuçlara göre en düşük ve en yüksek değerler; yetişme süresi için 142,6-161,9 gün, bitki boyu için 112,0-187,4 cm, sap kalınlığı için 11,49-18,23 mm, bitki başına dal sayısı için 22,3-32,8 adet, bitki başına salkım oranı için %52,80-%76,75, bitki başına terminal (tepe) salkım boyu için 24,5-38,1 cm, bitki başına tohum verimi için 8,16-72,97 g, bitki başına sap verimi için 20,24-93,30 g, bitki başına biyolojik verim için 34,32-146,63 g, hasat indeksi için %25,27-%58,91, bin dane ağırlığı için 1,95-2,77 g, sapta HP oranı için %2,99-%5,84 ve tohumda HP oranı için %11,25-%17,10 aralığında değişim göstermiştir. Bu sonuçlara göre kullanılan kontrol çeşitlerden daha yüksek tohum verimi veren SÇT 16, SÇT 3 ve SÇT 7 numaralı genotipler, bu konuda yapılacak ıslah çalışmalarında genetik kaynak olarak kullanılabilecektir.