Tokatlı Kânî Dîvânı'ndan gazel şerhleri (1-50. Gazel)

Bu çalışmanın konusu, XVIII. yüzyılda yaşamış olan ve mensur ve manzum eserleriyle olduğu kadar ortaya koyduğu mizahî üslubuyla da kendinden söz ettiren Tokatlı Kânî'nin (ö.1791) Dîvânı'ndaki bazı gazellerin (1-50) şerhidir. Bu çalışma ile öncelikli olarak hem kişilik hem de şairlik bağlamında diğer şairlerden farklı bir yapıya ve mizaca sahip olan Kânî'nin edebî kimliğinin ve sanat gücünün ortaya koyulması maksadıyla gazellerinin şerhi amaçlanmış; bunun paralelinde divan şiirinin tanıtılmasına ve daha iyi anlaşılmasına hizmet eden şerh çalışmalarına katkıda bulunulması hedeflenmiştir. Çalışma iki bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde hayatı, edebî kişiliği, eserleri, yaşadığı dönemin yapısı çerçevesinde Tokatlı Kânî tanıtılmıştır. Çalışmanın esasını oluşturan ikinci bölümde ise önce şerh kavramı ve şerh metotları hakkında bilgilendirme yapılmış; daha sonra Tokatlı Kânî Dîvânı'ndan ilk elli gazel arasındaki Türkçe gazellerin şerhi yapılmıştır. Gazeller şerh edilirken ilk olarak gazelin tamamı verilmiş, akabinde her beyit tek tek ele alınarak açıklanmıştır. Beyitler ele alınırken önce anlamının bilinmediği düşünülen kelimelerin karşılıkları verilmiş, devamında beyit günümüz Türkçesine aktarılmıştır. Bunların ardından beyitler, içlerinde geçen mazmun, sembol ve edebî sanatların da tespiti ve izahı ile birlikte mümkün olduğunca şairin gözünden bakmaya çalışılarak şerh edilmiştir. Yapılan şerhler neticesinde elde edilen bilgi ve bulgular "Sonuç" bölümünde belirtilmiştir.