Toplumsal cinsiyet ve anne konulu lisansüstü tezlerin bibliyometrik analizi

Cinsiyet; terazi, birey; kefe, toplumsal cinsiyet; ağırlıktır. Bozuk bir saatin bile günde iki defa doğru zamanı gösterdiği görülmesine rağmen cinsiyet terazisinin dengede olduğu insanlık tarihi boyunca hiç görülmemiştir. Bireyler, cinsiyet terazisinin oluşum parçaları olarak ayrı merkezlerde durmakta ve bir kefeye kadın, diğer kefeye erkek denilmektedir. Toplumsal cinsiyet ise beraberinde getirdiği rollerin ve kalıp yargıların bölünmüş ağırlıkları ile her daim kadın ve erkeğe yük olmaktadır. Ayrıca cinsiyet terazisinin en ağır yükleri, hayatın her alanında kadının kefesine konulmaktadır. Toplumsal ve kültürel normlara göre kadın; pasif, duygusal, narin, cefakâr, fedakâr gibi özelliklere sahiptir. Kadının, biyolojik özelliği olan doğurganlığı sebebiyle toplumsal cinsiyetin atadığı en birincil rolü anneliktir. Annelik bütün toplumlarda kutsal sayılmaktadır. Her kadının mutlak suretle anne olması beklenmekte ve anne olmayı tercih etmeyen kadınlara kötü göz ile bakılmaktadır. Biyolojik rahatsızlıklardan dolayı anne olamayan kadınlar ise eksik, yetersiz olarak görülmektedir. Engelli bir birey olan kadının anne olması hakkında ise çocuğun ve evin bakımında yetersiz olduğu düşünülmektedir. Kadına biçilen roller bu noktada gün yüzüne çıkmaktadır. Kadın; anne olmalı, mümkünse normal doğum yapmalı (sezaryen doğum yaparsa anneliği özümseyemediği düşünülür), bebeğini beslemeli (emzirmeyen ya da emziremeyen kadının anneliği sorgulanır), bebeğin tüm bakımını yapmalı ve gelişimini desteklemek için oyunlar oynamalıdır. Bebeğin sorumluluklarının yanı sıra evin diğer sorumluluklarını da yerine getirmelidir. Ev içinde; yemek yapmak, bulaşıkları yıkamak, temizlik yapmak, ütü yapmak, evin genel düzenini sağlamak gibi işleri de yapması beklenirken aynı zamanda anne oldu diye dişiliğinden vazgeçmemeli ve kocasına da ilgi göstermeli, kocasının cinsel ii arzularını yanıtsız bırakmamalıdır. Ev dışı işlerde çalışan kadınları toplumsal cinsiyet rolleri bahsedilen rollerden muaf tutmamaktadır. Çalışma hayatında da kadınlar dezavantajlı konumdadır. İşe alım sürecinde görüşmelerde ilk olarak sorulan sorulardan biri medeni durumdur, diğeri ise, çocuğunun olup olmadığıdır. Anneliğin bu denli kutsallaştırılmasına rağmen sıra kadının emek piyasasına girmek istemesine, ekonomik özgürlük elde etmek istemesine gelince işler bir anda tersine dönmektedir. Kadının doğurgan bir biyolojik yapıya sahip olması işverenler için engel teşkil etmektedir. Çalışan kadınlar ise; düşük ücret, cam tavan sendromu, sözlü ve cinsel taciz gibi zorluklar ile mücadele etmek zorunda kalmaktadır. Kadına yüklenen rollerden birincil olan annelik rolünün getirileri ve götürüleri birçok çalışmada araştırma konusu olmuştur ve olmaya devam etmektedir. Bu çalışmanın amacı; "Toplumsal Cinsiyet" ve "Anne" konulu lisansüstü tezlerin belirlenen parametreler doğrultusunda bibliyometrik analizinin yapılması, bulguların çeşitli görseller, tablolar ve grafikler ile yorumlanması ve kavramsal çerçeve ile konuya ilişkin alanyazınların incelenmesidir.