Toplumsal cinsiyet eşitliği bağlamında Türkiye'de kadınların parlamentoda temsilinde sağ ve sol partilerin tutumları

Egemenliğin halka dayandığı fikrinin yaygınlaşmasıyla ortaya çıkan temsili demokrasiler seçim sistemleri ve temsil kavramını tartışmaya açmıştır. Başlangıçta sadece belli oranda vergi veren ve mülk sahibi olan erkeklerin verdikleri oyla şekillenen parlamentolar, oy hakkının bütün erkekleri kapsayacak şekilde genişlemesiyle erkek temsiliyetini arttırsa da uzun bir süre kadınları dışlamaya devam etmiştir. Medeni haklar için başlamış olan kadın mücadelesi siyasi haklar ekseninde genişlemiş ve 20. yüzyıl seçme ve seçilme hakkını kadınlar lehine genişleten düzenlemelere şahit olmuştur. 21. yüzyıl ise temsili demokrasiler için yasa metinlerine aldıkları kadın-erkek eşitliği ilkesini uygulamaya dökme sınavına tanıklık etmektedir. Geç Osmanlı'da gazete-dergi yayıncılığıyla sürdürülen kadın hakları mücadelesi, 1934 yılında seçme ve seçilme hakkının elde edilmesiyle önemli bir zafer elde etse de 2007 yılına kadar yüzde 5 oranını aşmayan kadın milletvekili sayısı Türk demokrasisinin yeni sınavı olmuştur. Bu sorun çerçevesinde 2002'den 2018'e Türk Parlamentosunda temsil edilmiş siyasi partilerin tüzük, parti programı, seçim beyannamesi ve verdikleri kadın eksenli kanun teklifleri incelenmiş; sağ ve sol partilerin tutumlarındaki ortaklık ve farklılıklar tespit edilmiştir. Sonuçta kadınların parlamentoda temsilinin önündeki en büyük engelin siyasi partiler olduğu ve Türkiye'de sağ ve sol partilerin bu sorun karşısındaki tutumlarında birkaç istisna dışında önemli farklar olmadığı ortaya çıkmıştır.