Toplumsal hareketler ve güvenlikleştirme: Gezi Parkı örneği

Toplumsal hareketler bireylerin ve toplumsal organizasyonların oluşturdukları; amaçlı olan, hedefi bulunan ve aksiyoner davranan kitle bütününü ifade etmektedir. Ayrıca kazandığı yeni değerler ile birlikte, günümüzde farklı tezahürlerde kamusal alanda görünür olmaktadır. Tasnifi ve türü bakımından çeşitliliğe ulaşmıştır. Bunun yanısıra toplumsal hareketleri oluşturan etkenlerin varlığı söz konusu olmaktadır. Bu etkenler, toplumsal hareketlerin açığa çıkmasına neden olabileceği gibi aynı zamanda kitle ölçeğinin artmasına ve genişlemesine neden olmaktadır. Ayrıca toplumsal hareketlerin oluşması için temel nüveler bulunmaktadır. Bu temel nüveler ise kitleyi oluşturur ve harekete geçirmektedir. Toplumsal hareketler, demokrasiyi benimseyen ve hukuk düzeni üzerine bina edilen siyasal ve sosyal yapılarda anayasal ve yasalarca teşkil edilen meşru bir zemine dayanmaktadır. Öte taraftan kimi toplumsal hareketler, siyasal yapıların merceğinden kuralsızlıklar bütünü olarak ifade edilmektedir. Ayrıca toplumsal hareketlerin oluşmasında güvenlik merkezli kaygılar taşıyan birey ve toplumların etkisinin söz konusu olması muhtemel görünmektedir. Öte yandan kimi siyasal iktidarlar ve güvenlik aktörlerinin, meşru olan ya da meşruluk dışında bulunan kitle hareketlerini kendi politika pratikleri nedeniyle, güvenlik çemberi içerisine itmesi söz konusu olmaktadır. Bu noktadan hareket ile bu çalışmanın amacı da, gezi parkı örneği üzerinden güvenlikleştirme ve söz edimlerinin incelenmesinin ele alınmasıyla, siyasal ve sosyal yapının güvenliğine yıkıcı etkilerinin oluşması muhtemel kitle hareketleri karşısında sergilenecek güvenlikleştirme izlek ve stratejilerinin güvenlik aktörleri tarafından hangi temele dayalı olarak oluşturulduğunu, daha önceden toplumsal yaşamda meydana gelen örnek vaka üzerinden tahlil etmektir. Yapılan tahlil, kitle hareketlerinin olası kaotik veya yıkıcı etkilerinin oluşmasına mahal veren durumu karşısında hangi politikalar ile mücadele edildiğini siyaset bilimi çerçevesinde incelemektedir. Yöntem olarak bu çalışmada betimleyici araştırma deseni tercih edilmiştir. Verilerin elde edilmesi için Teun Van Dijk tarafından oluşturulan eleştirel söylem analizinden yararlanılmıştır. Çalışma sonunda "güvenlik aktörünün toplumsal hareketine ilişkin oluşturduğu ve dolaşıma sürdüğü iletilerin doğrudan ve dolaylı olarak güvenlikleştirme anlam ve imajları içerdiği ve güvenlikleştirme anlamları barındıran söylemlerin karşı strateji olarak kullanıldığı " bulgusuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimler: Toplumsal Hareketler, Söylem ve Güvenlikleştirme