Trabzon ili ortahisar ilçesindeki okul öncesi öğrenim gören çocuklarda ikinci süt azı hipomineralizasyonu prevalansı ve ilişkili faktörler

Çalışmada, Trabzon ili Ortahisar ilçesindeki bir grup okul öncesi eğitim gören çocukta ikinci süt azı hipomineralizasyonu (HSPM) prevalansını belirlemek ve bununla ilişkili etiyolojik faktörleri incelemek amaçlanmıştır. Kesitsel çalışmaya Trabzon'un Ortahisar ilçesinden 513 okul öncesi çocuk dahil edildi. Potansiyel risk faktörleri ile ilgili bilgiler, ebeveynlere uygulanan bir anket aracılığıyla toplandı. Anket; sosyodemografik durum, prenatal, perinatal ve postnatal koşullarla ilgili soruları içermekteydi. Çalışmaya başlamadan önce üç araştırmacı arasında kalibrasyon eğitimi düzenlendi ve gözlemciler arası uyum Fleiss Kappa testi ile değerlendirildi. Araştırmacılar, HSPM'yi Avrupa Pediatrik Diş Hekimliği Akademisi (EAPD) kriterlerine göre değerlendirdi. Ağız içi değerlendirme sırasında plak varlığı/yokluğu, dmft ve pufa indeksleri kullanıldı. İstatistiksel analizler; tanımlayıcı analiz ve çok değişkenli lojistik regresyon analizi kullanılarak yapıldı. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edildi. Fleiss Kappa analizinde gözlemciler arasında neredeyse mükemmel bir uyuşma olduğu görüldü (0.81-1.00). Çalışmamızda HSPM prevalansı çocuk bazında %6.8, diş bazında %4.6 olarak saptandı. Dişlerde en çok görülen HSPM defekt türü beyaz kremsi sınırlı opasitelerdi. Çalışmaya katılan çocukların %51.9'u erkek ve %48.1'i kızdı. Çalışmamızda, çocuk yaşı ile HSPM arasında anlamlı bir ilişki saptandı (B=-1.074, p=0.047; p<0.05). Plak, dmft ve pufa varlığı ile HSPM arasında anlamlı bir ilişki bulunmadı (p>0.05). Prenatal ve perinatal döneme ilişkin faktörler ile HSPM arasında anlamlı bir ilişki saptanmadı (p>0.05). Postnatal faktörlerden ise emzirme süresinin 6 aydan fazla olması, yaşamın ilk yılında alt solunum yolu enfeksiyonu geçirilmemesi, yaşamın ilk yılında otit geçirilmesi, yaşamın ilk yılında böbrek hastalığı geçirilmesi HSPM ile ilişkili faktörler olarak bulunmuş olup böbrek hastalığı geçirilmesi yüksek beta katsayısıyla en fazla etki gücünü gösterdi (B=1.307; p=0.017; B=-0.866; p=0.020; B=1.105; p=0.031; B=2.773; p=0.007; p<0.05). Bu bağlamda HSPM'nin yaygınlığının bilinmesi, çocuk diş hekimleri ve ebeveynler arasında erken teşhisin önemini artırabilir ve potansiyel zararlarını en aza indirebilir. Ayrıca, ileride çok merkezli epidemiyolojik çalışmaların ve HSPM etiyolojisini sağlık kuruluşlarından veri toplayarak inceleyecek prospektif araştırmaların yapılmasının faydalı olabileceği düşünülmektedir. Anahtar kelimeler: Hipomineralize ikinci süt azı dişi, prevalans, etiyoloji