Sıradan mekânlarda tekinsizliğin izleri: Anayurt Oteli filmi

Tekinsizlik gibi öznel bir hissin sıradan mekânlar aracılığıyla nasıl ortaya çıkabileceğini mimari bir bakış açısıyla değerlendiren bu tez, bu süreci sinema disiplini üzerinden gerçekleştirilen mekânsal incelemelerle ortaya koymayı hedeflemiştir. Bu çalışma; sıradan olarak tanımlanan mekânların nasıl tekinsizleşebileceği sorusunu temel almıştır. Sıradan mekânların tekinsizleşme sürecinde tasarımsal faktörler kadar kullanıcı algısının da etkisi olduğunu savunarak, literatürde mimarlığın sınırlarını düşündüren bir tartışma alanına zemin hazırlanması hedeflenmiştir. Çalışmada yöntem olarak, literatür taramasına dayalı kuramsal bir çerçeve oluşturulmuş, ardından tezin vaka çalışması kısmında Anayurt hotel filmi üzerinden seçilen sahneler doğrultusunda mekân incelemeleri yapılmıştır. Tekinsizlik kavramı farklı disiplinlerde; belirsizlik, bastırılmış olanın geri dönüşü, tanıdık olanın yabancılaşması, duyusal algı ve toplumsal bağlam gibi çeşitli açılardan değerlendirilir. Bu çok katmanlı yaklaşım, mekânı yalnızca fiziksel değil, aynı zamanda psikolojik ve kültürel bir oluşum olarak değerlendirmeyi mümkün kılmaktadır. Bu bağlamda, tezin vaka çalışması bölümünde, Anayurt hotel filminden sıradan mekân kavramına uygun sahneler seçilerek, bu sahnelerin karakterin psikolojik dönüşümleri doğrultusunda mekânsal incelemeleri yapıldı. Bu incelemeler filmden alınan görsellerde desteklendi. Çalışma, tekinsizlik gibi öznel bir hissin sıradan mekânlarda nasıl ortaya çıkabileceğini mimari bir bakış açısıyla değerlendirmiş; bu süreci sinema disiplini üzerinden gerçekleştirilen mekânsal incelemelerle açıklamıştır. Mekânların kullanıcı deneyimleri doğrultusunda tekinsizlik gibi öznel hislerle birlikte dönüşebileceği, mimarlığın ise bir noktaya kadar mekân tasarımına ve kullanıcı algısına yön verebileceği ancak tamamen etkileyemeyeceği düşüncesine varıldı. Bu tez, mekân kullanımında tasarımsal faktörler kadar kullanıcı algısının da etkili olduğunu savunarak, literatürde mimarlığın sınırlarını düşündüren bir tartışma alanına zemin hazırlamayı hedeflemektedir.