Şekil hafıza eğitiminin nitihf yüksek sıcaklıklı şekil hafızalı alaşımın iki yönlü şekil hafıza davranışı üzerindeki etkisi

100°C'den daha yüksek dönüşüm sıcaklıklarına sahip Şekil Hafızalı Alaşımlar (ŞHA'lar) genellikle havacılık endüstrisindeki yüksek sıcaklık eyleyici uygulamaları için kullanılır ve Yüksek Sıcaklık Şekil Hafızalı Alaşımlar (YSŞHA) olarak adlandırılır. ŞHA'lar, uygulanan yüke karşı ısıtma ve soğutma yoluyla deforme olmuş ve deforme olmamış şekillerini hatırlama yeteneğine sahiptir. Tek Yönlü Şekil Hafıza Etkisi (TYŞHE), deformasyon sonrası malzemenin deforme olmamış şeklinin ısıtma yoluyla hatırlanmasını ifade ederken, İki Yönlü Şekil Hafıza Etkisi (İYŞHE), hem deforme olmuş hem de deforme olmamış şekillerin sırasıyla ısıtma ve soğutma yoluyla hatırlamasına denir. İYŞHE'yi ŞHA'larda gerçekleştirmek için özel termo-mekanik eğitim prosedürleri uygulanmalıdır. Bu eğitim prosedürü, belirli bir sıcaklıkta yükleme ve boşaltma çevrimlerini (yani süper elastik eğitim) veya uygulanan sabit gerilim altında ısıtma-soğutma çevrimlerini (yani izobarik eğitim) içerir. Bu çalışmada, Ni50Ti25Hf25'in İYŞHE'si aşağıda anlatılacak olan izobarik eğitim döngüleri aracılığıyla elde edilmiştir. Ni50Ti25Hf25 YSŞHA, vakum indüksiyon eritme yoluyla yüksek saflıkta Ni, Ti ve Hf elementleri kullanılarak üretilmiştir. Daha sonra 4:1 alan küçültme ile 900°C'de sıcak ekstrüzyon uygulamak için yumuşak çelik bir kutuya yerleştirilmiş ve ekstrüde edilmiş malzeme bu halde temin edilmiştir. Temin edilen parçanın bir kısmı 2 saat süreyle 1050°C'de solüsyonla ısıl işleme tabi tutulurken (yani homojenize edilirken), diğer kısım ekstrüde edilmiş durumda tutulmuştur. Hem homojenize edilmiş numune hem de ekstrüde edilmiş numuneler, Wire Electron Discharge Makinesi (WEDM) kullanılarak köpek kemiği şeklindeki çekme testi numuneleri halinde kesilmiş ve yüzeylerden WEDM ve oksidasyon kalıntılarını temizlemek için mekanik olarak zımparalanmıştır. Hem homojenize edilmiş hem de ekstrüde edilmiş numuneler, ekstrüzyon ve homojenizasyon ısıl işleminin alaşımın iki yönlü şekil hafıza davranışı üzerindeki etkisini anlamak için ilk olarak yük uygulanmadan termal olarak döngüye tabi tutulmuştur. İYŞHE'nin ekstrüzyon sebebi ile oluşan dislokasyonların yok olmasıyla kaybolması gözlemlenmiştir. Daha sonra, ekstrüde edilmiş ve homojenize edilmiş numuneler, İYŞHE'yi elde etmek ve uzun termal döngüler için bu etkinin stabilitesini korumak için 300 MPa sabit gerilim altında izobarik olarak eğitilmiştir. 100 eğitim döngüsünden sonra, numuneler İYŞHE'yi karakterize etmek için yük uygulanmadan termal olarak döngüye alınmıştır. Son olarak, gerilimsiz termal döngülerden elde edilen gerinim-sıcaklık eğrilerinden İYŞH gerinim değerleri belirlenmiş ve ekstrüde edilen numunenin İYŞHE gerinim değerlerinin %0,4'ten %0,35'e düştüğü ve homojenize edilen numunenin İYŞHE gerinim değerlerinin %0,18'den %0,35'e yükseldiği tespit edilmiştir. Bahsedilen gözlemlerin ve çıkarımların arkasındaki sebepler bu çalışmada değerlendirilmiştir.