Trakya bölgesi'ndeki tank sütlerinin kalite özelliklerinin belirlenmesi

Bu tez çalışmasında, Türkiye'nin süt sığırcılığı açısından gelişmiş bölgelerinden biri olan Trakya Bölgesi'nde (Kırklareli, Edirne ve Tekirdağ) toplanan tank sütlerinin fiziksel, kimyasal ve mikrobiyolojik kalite parametreleri değerlendirilmiştir. Çalışma kapsamında Ekim 2024- Mart 2025 tarihleri arasında toplam 115 süt örneği toplanmış; bunların 64'ü Kırklareli, 27'si Edirne ve 24'ü Tekirdağ ilinden temin edilmiştir. Yağ oranı Edirne'de ortalama %3,83 ile en yüksek değere sahipken, Kırklareli %3,74 ve Tekirdağ %3,71 ile yakın değerler göstermiştir. Protein oranı açısından Edirne (%3,50) ve Tekirdağ (%3,49) benzer seviyelerdeyken, Kırklareli (%3,42) ili biraz daha düşük değere sahiptir. Somatik hücre sayısı Edirne'de 258.000, Tekirdağ'da 234.000 ve Kırklareli'nde 216.000 ortalama değerleriyle sıralanmış, ancak bazı örneklerde bu değerlerin sınırın üzerinde olduğu tespit edilmiştir. Tüm örneklerde beta-laktam ve tetra-siklin antibiyotik kalıntısına rastlanmamıştır. %Yağ içeriği açısından değerlendirildiğinde; Kırklareli'nden 5, Edirne'den 17, Tekirdağ'dan 13 örneğin yağ oranı tebliğde en düşük değer olan %3,2 değerinin altında bulunarak tebliğe uygun olmadığı belirlenmiştir. Tebliğe göre toplam bakteri sayısı 5,00 log kob/ml olmalıdır. Kırklareli'nden alınan örneklerin 44'ünün, Edirne'den 23'ünün, Tekirdağ'dan 22'sinin tebliğde belirtilen toplam bakteri sayısı limitini aştığı tespit edilmiştir. Somatik hücre sayısı açısından değerlendirildiğinde; Kırklareli'nden 13, Edirne'den 13 ve Tekirdağ'dan 7 örneğin somatik hücre sayısı 400.000 hücre/ml'den yüksek bulunmuş ve tebliğe uygun olmadıkları belirlenmiştir. Bu tez çalışması, Trakya Bölgesi'nde üretilen çiğ sütün büyük ölçüde Türk Gıda Kodeksi'ne uygun olduğunu ve antibiyotik kalıntısı içermediğini ortaya koymuştur. Ancak bazı örneklerdeki yüksek bakteri ve somatik hücre sayıları, sağım hijyeni, soğuk zincir ve hayvan sağlığı konularında iyileştirme gerektiğini göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Tank sütü, Süt kalitesi, Süt hijyeni, Trakya bölgesi.