Unutulmaz gastronomik deneyimlerin destinasyon memnuniyeti ve davranışsal niyetler üzerindeki etkisi: Sosyal medyanın aracı rolü

Bu çalışma, unutulmaz gastronomik deneyimler olarak ele alınan coğrafi işaretli gastronomik ürün deneyimlerinin, gastronomik deneyimler bağlamında yapılan sosyal medya paylaşımları ile turistlerin kendini ifade edebilme düzeylerinin ve bu paylaşımlardan alınan destekleyici etkileşim düzeylerinin destinasyon memnuniyeti ve davranışsal niyetler üzerindeki etkilerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Literatürde gastronomik ürün deneyimleri üzerine yapılan çalışmalar olmasına rağmen coğrafi işaretli gastronomik ürün deneyimleri ve bu deneyimler aracılığıyla sosyal medyada kendini ifade etme ve bu paylaşımlardan alınan destekleyici etkileşim düzeylerinin rolünü inceleyen çalışmaya rastlanılmaması çalışmanın özgünlüğünü ortaya çıkarmaktadır. Nicel araştırma yöntemiyle tasarlanan bu araştırmanın evrenini İzmir'e gelen yabancı turistler ve örneklemini ise araştırma sahası olarak seçilen Efes Antik Kenti ve Meryem Ana Evi'ne gelenler arasından araştırmaya katılmaya gönüllü olan kişilerden kolayda örnekleme yöntemiyle seçilen yabancı turistler oluşturmaktadır. Anketlerin 385'i yüz yüze ve 132'si çevrimiçi olmak üzere toplam 517 adet anket toplanmıştır. Araştırmada İzmir'e gelen yabancı turistlerin gastronomi motivasyonlarının yüksek olduğu, İzmir'in sunduğu coğrafi işaretli gastronomik ürünlerin yabancı turistlere unutulmaz bir deneyim yaşattığı, bu ürünleri ve deneyimleri paylaşarak turistlerin sosyal medya üzerinden kendilerini ifade edebildikleri ve bu paylaşımların büyük oranda beğenildiği görülmektedir. Ayrıca genel itibariyle İzmir'e gelen yabancı turistlerin destinasyondan duydukları memnuniyet düzeyinin ve tekrar ziyaret etme, tavsiye etme ve başkalarına olumlu şeyler söyleme niyetlerinin de oldukça yüksek seviyede olduğu gözlemlenmiştir. Ölçüm modeli istatistiklerinden geçerlilik ve güvenilirlik testleri değerlendirildiğinde olumsuz deneyimler alt boyutunun unutulmaz gastronomik ürün deneyimlerinin bir boyutu altında çıkmadığı tespit edilmiş ve bu nedenle çalışmada ayrı bir boyut olarak ele alınmıştır. Gastronomi motivasyonunun coğrafi işaretli gastronomik ürün deneyimlerini ve kendini ifade etmeyi artırıcı bir etkisinin olduğu, unutulmaz coğrafi işaretli gastronomik ürün deneyiminin kendini ifade etme, destinasyon memnuniyeti ve davranışsal niyetler üzerinde olumlu etkileri olduğu, olumsuz deneyimlerin destinasyon memnuniyetini azaltan, destekleyici etkileşimlerin kendini ifade etme ve destinasyon memnuniyetini artıran bir etkisinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Deneyimlerin unutulmaz kılınması, gastronomi mirasının korunması ve tanıtılması, turistlerin kendilerini daha çok ifade edebilmelerini sağlayacak ortamlar oluşturulması açılarından somut öneriler geliştirilmiştir.