Trakya Bölgesi'ndeki üriner sistem anomalisi prevalansının değerlendirilmesi

Konjenital böbrek ve üriner sistem anomalileri, çocukluk çağında en sık görülen doğumsal anomaliler grubunu oluşturmakta olup kronik böbrek hastalığına ilerleme riski taşıması nedeniyle önemli bir halk sağlığı problemidir. Bu çalışmanın amacı, Trakya Bölgesi'nde (Edirne, Tekirdağ, Kırklareli ve Gelibolu) 0–18 yaş pediatrik nüfusta Konjenital böbrek ve üriner sistem anomalileri prevalansını, demografik özelliklerini ve alt tip dağılımını değerlendirmektir. Çalışma 2022–2024 yılları arasında retrospektif olarak planlanmış; bölgedeki hastanelerin radyoloji bilgi sistemlerinden elde edilen 23.011 pediatrik rapor incelenmiştir. Raporlar doğal dil işleme temelli sınıflandırma algoritması ile standartlaştırılmış; ardından klinik uzman kontrolü eşliğinde doğrulanarak etiketlenmiş; yaş grupları, cinsiyet ve il bazlı analizler yapılmıştır. Prevalans hesaplamalarında Türkiye İstatistik Kurumu nüfus verileri payda olarak kullanılmış ve sonuçlar 100.000 çocuk başına oran şeklinde verilmiştir. Toplam 22.538 rapor (%97,9) sınıflandırılabilir bulunmuş ve 4.035 olguda (%17,9) Konjenital böbrek ve üriner sistem anomalileri saptanmıştır. Üç yıllık ortalama prevalans 291.6/100.000 olarak hesaplanmış olup erkeklerde prevalans kızlardan daha yüksek bulunmuştur (erkek/kız oranı: 1,36). Tüm yaş gruplarında en sık saptanan alt tip hidronefroz olmuş; bunu renal agenezi, renal hipoplazi ve üreteropelvik bileşke darlığı izlemiştir. Olguların %19,6'sında Konjenital böbrek ve üriner sistem anomalileri tanı birliktelikleri mevcuttur ve en sık eşleşme hidronefroz ile üreteropelvik bileşke darlığı birlikteliğidir. Yaş grubu analizlerinde en yüksek prevalans 0–1 yaş grubunda (1224.3/100.00) saptanmış olup toplam pediatrik nüfusa oranla anlamlı yüksek bulunmuştur (p<0,001). İl bazlı değerlendirmelerde Konjenital böbrek ve üriner sistem anomalileri prevalansının Edirne, Tekirdağ, Kırklareli ve Gelibolu arasında farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Edirne'nin prevalansı 980.7/100.000 şeklinde bulunarak ortalama prevalansa göre yüksek olduğu görülmüş ve pediatrik nefroloji merkezi olması ile ilişkili değerlendirilmiştir. Bu çalışma, Trakya Bölgesi pediatrik nüfusunda Konjenital böbrek ve üriner sistem anomalilerinin epidemiyolojik yükünü ortaya koyan kapsamlı bölgesel veriler sunmaktadır. Anahtar kelimeler: Konjenital böbrek ve üriner sistem anomalileri, prevalans, çocuk, radyolojik epidemiyoloji, Trakya Bölgesi.