Boğaz Mytilus galloprovincialis'inin uzun vadeli tuzluluk stresine gen anlatımsal yanıtları ve aklimasyonu

Ciddi çevresel koşullarının değişimlerine maruz kalmasına rağmen varlığını sürdürebilmesinden ötürü Mytilus galloprovincialis adaptasyon mekanizmalarını çalışmak için ideal bir türdür. Bu çalışmada bu türün kronik ve kademeli olarak uzun dönemde uygulanan tuzluluk stresi aklimasyonu, RNA-Seq ve de novo transkriptome ile gen ekspresyon, yolak ve gen seti zenginleşme analizleri kullanılarak incelenmiştir. Sonuçlarımızda; düşük tuzluluk yüksek enerji gereksinimi yaratmış, kolinerjik silyer stimülasyonu ve kalsiyum sinyalleşmesi, tranksriptomil tepkide yer almış, hacim regülasyonu ise hücre zarı geçirgenliğinin ve nitrojen metabolizmasının alterasyonu ile sağlanmıştır. Araşidonik asit metabolizması ve Na+/K+ pompası bu bağlamda tuzluluk ile ters yönde regüle olurken, tuzluluk stresiyle serin, prolin, glisin, ornitin ve betain sentezinde görev alan genler regüle olmuş, protein döngüsü ve nükleotid metabolizması da tuzluluk stresi ile ters regüle olmuştur. Sonuçlarımızdaki iki regülasyon özellikle dikkat çekmektedir. Enerji gereksinimiyle paralel şekilde (tuzluluk stresine ters), oksijenli ve oksijensiz solunum genleri paralel regüle olmuş, ayrıca karşılıklı düzenlenen süreçlerin, glikolizin ve glukoneogenezin genleri de paralel olarak regüle olmuştur. Bu metabolik regülasyonlara kanserde rastlanmaktadır. Kanserin pek çok çeşidi ve sebebi olmasına rağmen, apoptozun baskılanması ve sonuçlarımızda da çıkmış olan metabolik regülasyonlar gibi, ortak olarak hücrelerin hayatta kalmasını ve çoğalımını destekleyecek adaptasyonları da içerir. Önemli olarak sonuçlarımızda, bu regülasyonlara paralel şekilde p53 ve p63 odaklı, TP53 apoptoz efektör (PERP), TLR'ler ve TNFSF14'ün katılımıyla apoptoz tetiklenmiştir. Çalışmamızda çıkmış olan ve bu çerçevedeki hücre ölümünü tetikleyen mekanizmada görev alan gen ve yolakların anlaşılması ve insandaki izdüşümlerinin araştırılması, kanseri anlamamızda ve aşı gibi tedavi edici, koruyucu ürünleri geliştirmemizde önemli olabilir.