Assortmen planning in transshipment systems

Ürün çeşitliliği planlaması, diğer bir deyişle, tüketiciye sunulacak ürünlerin çeşitlerini belirlemek; karlılığı, pazar payını ve müşteri hizmetlerini doğrudan etkileyen ve gayret gerektiren bir iştir. Bu tezde, sipariş üzerine üretim yapılan bir sistemde, birden fazla noktada ürün çeşitliliği planlaması problemi incelenmiştir. Her bir nokta, kendi çeşitliliğinde olmayan ürünler için diğer noktaların ürün çeşititliliğine transfer-satış yoluyla erişebilmektedir. Böylece daha fazla çeşitlilik sunulmasına ve çeşitliliğin artmasına bağlı olarak maliyetleri yükseltmeden satışların artışına imkan verilecektir. Müşteri davranışı, sisteme gelen bir müşterinin tüm olası ürünler arasından, dış kaynaklı olasılık ile bir ürünü seçtiği harici talep modeli olarak tanımlanmıştır. Müşterilerin, bölgelerin tümünde bulunan toplam çeşitliliğe erişimi olduğu varsayılmaktadır. Müşterinin istediği ürün kendi noktası dışında bir noktada mevcut ise, firma ürünü müşteriye aynı fiyata satar ve nakliye ücretini kendisi karşılar. Eğer müşterinin ilk seçtiği ürün hiç bir noktada sunulmuyorsa, müşteri alternatif bir ürüne yönelmektedir. Bu ürün müşterinin noktasından temin edilebileceği gibi farklı bir noktadan transfer-satış yoluyla da karşılanabilir. Diğer durumda ise satış kaybedilir. Problem toplam gelirin maksimize edilmesi için, her noktadaki ürün çeşitliliğine karar vermek olarak tanımlanmıştır. İlk olarak optimal çeşitliliğin içiçe kümeler olduğu gösterilmiştir. Yani, pazar payı küçük bir noktadaki çeşitlilik, pazar payı daha büyük bir noktadaki çeşitliliğin bir alt kümesidir. Daha sonra ortak çeşitliliğin popüler küme (satın alınma olasılığı en yüksek olan ürünlerden bazıları) olduğu; her bir noktadaki çeşitliliğin ise kendi başına bu özelliğe sahip olmayabileceği gösterilmektedir. Ayrıca, her çeşitliliğin popüler küme olması için yeterli bir koşul türetilmiştir. Tezin son bölümünde, ürün tutma ve transfer-satış maliyeti gibi çeşitli parametrelerin ve transfer-satışa izin vermenin optimal ürün çeşitliliği üzerindeki etkilerini anlamak amacıyla geniş çaplı sayısal bir çalışma yapılmıştır. Son olarak, bu çalışmada elde edilmiş olan yapısal özelliklerden yararlanılarak sezgisel bir algoritma geliştirilmiş ve sayısal analizler ile bu algoritmanın performansı kapsamlı olarak test edilmiştir.