Türkiye'deki yakın şiddeti rejiminin dönüşümleri

Yakın şiddeti rejimleri ne zaman ve nasıl değişir? Eril şiddeti düzenleyen hukuki norm ve kuralların dönüşümünün ardında ne yatar? Yasa koyucular, hakimler ve akademisyenler, cinsiyetli iktidar hiyerarşileri açısından hukukun akışını nasıl etkilerler? Uzun yirminci yüzyıl boyunca Türkiye'deki yakın şiddeti rejiminin dönüşümlerini inceleyen bu çalışmanın merkezinde bu sorular yer alıyor. Yargıtay kararları, akademik tartışmalar, meclis görüşmeleri ve yasa metinlerini inceleyen bu çalışma, eril tahakküm ile devlet iktidarı arasındaki ilişkinin izini sürüyor ve -devlet kurumlarının cinsiyetli iktidar hiyerarşilerinin sürdürülmesine ve cinsiyetle ilişkili bedensel hasarların marjinalleştirilmesine ne denli katkıda bulunduğunu ortaya koyarak- alternatif bir modern Türkiye tarihi anlatısı sunuyor. Bu çalışma, bu yakın şiddeti rejiminin Osmanlı'nın son yıllarından beri pek çok değişim geçirdiğini ve bu rejimin tarihinin -esaslı maskülinist restorasyon dönemlerini de kapsayan- dalgalı bir seyir izlediğini gösteriyor. Bu değişimlere dair incelememde, yargısal-siyasal alanın yapısı ya da bu alandaki aktörlerin duruş ve pozisyonlarını değiştiren büyük şokların yakın şiddetine dair norm ve kuralların değişimi açısından çok önemli olduğunu iddia ediyorum. Bu çalışma, eril tahakkümün temelini oluşturan ana kuralların dönüşümü açısından hukuki yorumun gücünü de vurguluyor ve küresel hukuki cereyanların bu değişimleri belirlemedeki öneminin de altını çiziyor. Bu çalışma aynı zamanda feminist aktivizmin toplumsal cinsiyet şiddetine dair politikaların ve hukuki kuralların progresif yönde dönüşümü için mutlak belirleyici olduğu önermesine karşı çıkıyor ve bu rejimlerin, kitlesel ve otonom feminist hareketlerin yükseldiği dönemlerde –kurumların ve bu kurumlardaki erkek devlet elitlerinin müdahale edici ve kısıtlayıcı rolleri sebebiyle- yakın şiddetine daha da müsamahakâr hâle gelebileceğini gösteriyor.