Transkraniyal doğru akım uyarımının tanık belleği ve yönetici işlevler üzerindeki etkisinin incelenmesi

Bu araştırmada transkraniyal doğru akım uyarımının (tDAU) tanık belleğinin doğruluğu ve yönetici işlevler üzerindeki etkilerinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Yönetici işlevler sıcak ve soğuk sistemler olarak değerlendirilmiş olup risk alma davranışı sıcak yönetici işlev olarak; dikkat, tepki zamanı, set değiştirme, ketleyici kontrol, sözel ve sözel olmayan çalışma belleği de soğuk yönetici işlevler olarak incelenmiştir. Çift kör, sahte uyarım kontrollü araştırmaya 59 kadın, 24 erkek olmak üzere 83 üniversite öğrencisi katılmıştır. Katılımcılar, her iki hemisferde prefrontal korteks veya anterior temporal lob alanlarının aktif veya sahte uyarıldığı sekiz farklı tDAU koşuluna seçkisiz atanmışlardır. TDAU 20 dakika süreyle 2 mA yoğunlukta çevrimdışı protokolle uygulanmıştır. Uyarımın hemen ardından katılımcılara bir soygun olayının videosu izletilmiş sonrasında olay ile ilgili hatırlama ve tanıma testleri yapılmıştır. Ardından risk almayı değerlendiren bir bilgisayar görevi ile sözel ve sözel olmayan bilişsel işlevleri değerlendiren testler kullanılmıştır. Sonuçlar, sol dorsolateral prefrontal korteksin (DLPFK) anot ile uyarılmasının beklenen şekilde olay sonrası hatırlamada hatayı azaltarak tanık belleği performansını iyileştirdiğini; aynı alanın katot ile uyarılabilirliğinin azaltıldığı grupta ise tanık belleği performansının daha kötü olduğunu göstermiştir. Sıcak yönetici işlevlerden risk alma davranışı üzerinde de sol DLPFK alanının uyarılmasının beklentiyle uyumlu ama anlamlı olmayan etkisi tespit edilmiştir. Uyarımın soğuk yönetici işlevler üzerindeki etkisi beklentiyle uyumlu, tutarlı sonuçlar vermemiştir. Bulgular literatürdeki bilgiler ile tartışılarak açıklanmıştır. Sonuç olarak tek seanslık tDAU'nun tanık belleğinin doğruluğu üzerindeki olumlu etkileri saptanmasına karşın uyarımın kutuplaşmasına ve sinir hücrelerinin durumuna bağlı etkilerin daha iyi anlaşılabilmesi için geniş örneklemlerde yürütülen daha çok çalışmaya ihtiyaç vardır.