TTK VE CMR uyarınca taşıyıcının sorumluluğunu ortadan kaldıran özel sebepler

Karayolu taşımacılığı hem ulusal hem de uluslararası düzeyde en çok tercih edilen taşıma türlerinden biridir. Karayolu ile yapılan taşımacılık faaliyetlerinin artması ile beraber taşıma sözleşmesinden doğan hukuki ihtilaflar ve tarafların sorumluluklarının önemi de artmıştır. Özellikle karayoluyla eşya taşımacılığında, taşıyıcılar taşınan eşyaya olan özen borçlarından dolayı ağır sorumluluk yüklenmesi tehdidi altındadırlar. Ancak bu sorumluluk mutlak olmayıp belirli şartların varlığı halinde taşıyıcılarının sorumluluğu ortadan kalkabilecektir. Bu çalışmada, taşıyıcının sorumluluğunu ortadan kaldıran özel sebepler Türk Ticaret Kanunu ve CMR çerçevesinde karşılaştırmalı olarak üç ana başlık ile ele alınmış olup; bu kapsamda taşıyıcının sorumluluğu ve bu sorumluluktan kurtulma mekanizmaları teori ve uygulama bakımından değerlendirilmiştir. Birinci bölümünde, konunun daha iyi anlaşılabilmesi adına taşıyıcının sorumluluğu, sorumluluğunun hukuki niteliği ve şartları, yardımcı kişiler ve fiili taşıyıcılar incelenmiştir. Çalışmamızın ikinci bölümünde ise öncelikle taşıyıcının sorumluluğunu ortadan kaldıran genel sebeplere değinilmiş akabinde çalışmamızın ana konusu olarak taşıyıcının sorumluluğunu ortadan kaldıran özel sebepler incelenmiş; mevzuat sistematiğine uygun olarak her bir özel sebep analiz edilmiş, Yargıtay kararları çerçevesinde uygulamada karşılaşılan özellik arz eden durumlara yer verilmiştir. Üçüncü ve son bölümde ise konu bütünlüğü bakımından taşıyıcının sorumluluktan kurtulamadığı durumlarda, sorumluluğunun kapsamı bakımından ödeyeceği tazminat miktarları, bu miktarların sınırları ve sınırlardan yararlanamayacağı haller açıklanmıştır. Akabinde ise taşıyıcının sorumluluğuna dayanarak açılacak davalarda usule ilişkin konular, görevli ve yetkili mahkeme, dava şartları ve tahkim uygulamaları ele alınmıştır.