Tüketicilerin taklit ürünlere yönelimlerinin tüketici etiği bağlamında incelenmesi

Taklit ürünler, ülke sınırlarını aşan global ölçekli bir sorundur. Ülke ekonomilerine ve dünya ekonomisine verdiği zararların tespitine yönelik çeşitli araştırmalar ve tahminler yapılıyor olsa da yol açtığı doğrudan ve dolaylı zararın boyutunun çok daha büyük olması muhtemeldir. Taklit ürün üretimi ve satışı sonucunda orijinal marka üreticileri, tedarikçiler, yasal dağıtım kanalları, çalışanlar, devlet ve tüketiciler gibi çok sayıda unsur zarar görebilmektedir. Kazanç kaybı, vergi kaybı, hak ihlalleri ve sağlık gibi çeşitli açılardan zarara yol açabilen taklit ürünlerin önüne geçilebilmesi, sorunun nedenlerinin anlaşılması ile çözüme kavuşturulabilir. Özellikle tüketici talebinin nedenleri üzerine odaklanıldığında ilgi duyanlara karar aşamasında destek olabilecek bilgi temin edilebilir. Literatürde taklit ürünlerin kullanımı altında yatan nedenlerin tespitine yönelik çok sayıda araştırma yer almaktadır. Söz konusu araştırmalarda yer verilen konulardan birisi de etik ve tüketici etiğinin taklit ürün satın alma davranışları ilişkisidir. Bu çalışmada tüketicilerin taklit ürünlere yönelimleri, etik ve tüketici etiği kapsamında ele alınmaktadır. Çalışma kapsamında tüketicilere anket uygulanmış ve elde edilen veriler (n=258) analiz edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre, taklit ürün satın alma nedenleri arasında ilk sırada kişinin gelir yetersizliği ve taklit ürünlerin düşük fiyatlı olması yer almaktadır. Tüketiciler taklit ürün gruplarından en çok giyim, çanta, cüzdan vb. deri eşyalar ve aksesuar ürünlerini satın almaktadır. Tüketicilerin etik hassasiyetinin, taklit ürün satın alma eğilimi üzerinde etkisinin olmadığı bulgulanmıştır. Tüketici etiğinin, taklit ürün satın alma eğilimi üzerinde etkisi "dolaylı fayda" alt boyutunda tespit edilmiştir.