Tüketicilerin vegan ve vejetaryen restoran seçiminde sosyal görünürlük faktörünün etkisi: İstanbul örneği

Bu araştırmanın amacı, tüketicilerin vegan ve vejetaryen restoran tercihlerini etkileyen sosyal görünürlük faktörünü incelemek ve bu restoranları seçerken dikkate aldıkları kriterleri belirlemektir. Araştırmanın başlangıç aşamasında, konu ile ilgili mevcut literatür detaylı bir şekilde taranmış ve sistematik olarak derlenmiştir. Bu süreçte, güvenilir kaynaklar ve akademik çalışmalar dikkate alınmıştır. Araştırmanın yöntem bölümünde nicel araştırma yöntemleri kullanmıştır. Veri toplama aracı olarak ise anket formu kullanılmıştır. Araştırmanın pilot çalışması 3 Eylül 2024- 20 Eylül 2024 tarihleri arasında gerçekleştirilmiş olup, yapılan testler sonucunda ölçeklerin geçerliliklerinin ve güvenilirliklerinin uygun olduğu görülmüştür. 1 Ekim 2024- 26 Kasım 2024 tarihlerinde veri toplama sürecine devam edilmiştir. Araştırmanın evrenini, İstanbul'da yaşayan 18 ve üzerindeki daha önce en az bir kez vegan ve vejetaryen restoranları ziyaret etmiş kişiler oluşturmaktadır. Kartopu örnekleme yöntemiyle toplam 465 anket toplanmıştır. Toplanan veriye geçerlilik ve güvenirlik testlerinin uygulanmasının ardından; faktör analizi, frekans analizi, normal dağılım testi ve hipotezleri test etmek amacıyla Kruskal Wallis testleri uygulanmıştır. Analiz sonuçları incelendiğinde, tüketicilerin vegan ve vejetaryen restoranlara yönelik olarak sergiledikleri sosyal görünürlük davranışının katılımcıların en az bir demografik özelliğine göre farklılık gösterdiği saptanmıştır. Ayrıca araştırma sonuçları, tüketicilerin vegan ve vejetaryen restoran tercihlerinde; restoran seçimi ölçeği boyutları arasında sırasıyla servis ve yiyecek kalitesi, restoran özellikleri, restoranın konumu ve menü özellikleri ve kolaylıklar boyutlarını öncelikli olarak dikkate aldıklarını göstermiştir. Bu araştırmanın, vegan ve vejetaryen işletme sahiplerinin pazarlama stratejilerini şekillendirirken göz önünde bulundurmaları gereken kritik faktörleri belirlemesi ve literatürde daha önce ele alınmamış bir konuya ışık tutması sebebiyle hem akademik literatüre hem de restoran sektörüne önemli pratik katkılar sağlayacağı öngörülmektedir.